Iran Caves
 
   

 

 

تاریخ :  18/02/1394

قلعه بزی، شواهدی جدید از استقرارهای اواخر دوره پارینه سنگی میانی در حوضه زاینده رود، استان اصفهان

 

قلعه بزی، شواهدی جدید از استقرارهای اواخر دوره پارینه سنگی میانی در حوضه زاینده رود، استان اصفهان

 

فریدون بیگلری1 ، مرجان مشکور2، سونیا شیدرنگ3، محسن جاوری4، مهدی یزدی5، مارگارتا تنگبرگ6، فرانک بحرالعلومی7، جمشید درویش8، کمال طاهری9


پژوهشهای باستان شناسی ایران، دوره 4، شماره 7، ص 26-7

 

چکیده
مجموعه غار و پناه‌گاه‌های قلعه‌بزی در جنوب‌غربی اصفهان، در حوضه رودخانه زاینده‌رود واقع شده و دارای بقایای مهمی از استقرارهای اواخر دوره پارینه سنگی میانی است که از سال 1382 ه.ش. تاکنون مورد بررسی و پژوهش بوده است. در سال 1384 هیأتی به سرپرستی فریدون بیگلری کاوش‌هایی در این مکان‌ها انجام داد که شامل گمانه‌زنی در غار قلعه‌بزی 2 و پناهگاه قلعه‌بزی 3 و همچنین انجام بررسی محدودی در منطقه بود. طی این کاوش‌ها مجموعه‌هایی از بقایای جانوری، دست‌تراش‌های سنگی، بقایای گیاهی، رسوب و نمونه‌های سال‌یابی برداشت شد. مجموعه دست‌تراش‌های سنگی قلعه‌بزی دارای ویژگی‌های فناوری و گونه‌شناسی صنعت موستری است که شباهت زیادی به موستری زاگرس دارد. ابزارها درصد بالایی از مجموعه دست‌تراش‌های سنگی را در بر می‌گیرند که شامل انواع خراشنده جانبی، خصوصا خراشنده یک جانبی و همچنین تیزه و کنگره‌دار- دندانه‌دار هستند. ویژگی منحصر به فرد صنعت پارینه سنگی میانی قلعه‌بزی، خصوصا در پناهگاه قلعه‌بزی 3، وجود ابزارهای دورویه، شامل تیزه‌های برگی شكل و دیگر فرم‌های دارای تراش دورویه است كه برای نخستین بار در صنایع پارینه سنگی میانی ایران گزارش شده است. بررسی ریز ساییدگی در لبه برخی از ابزارها دورویه و یک‌رویه نشان‌دهنده دسته گذاری و برش گوشت (قصابی) توسط این ابزارها است. بقایای جانوری در قلعه‌بزی 2 به خوبی حفظ شده‌اند و شامل سه گروه سم‌داران بزرگ جثه (اسب‌سانان، گاو وحشی و کرگدن)، سم‌داران میان‌جثه (گوزن و گراز) و سم‌داران کوچک‌جثه (بز و میش وحشی، آهو) هستند. آثار شکستگی، سوختگی و اثر برش ابزار سنگی بر سطح این استخوان‌ها مدارک مشخصی از نقش انسان در انباشت این بقایای جانوری در قلعه‌بزی است. سال‌یابی نمونه‌های زغال از قلعه‌بزی 2 حاکی از استقرارهایی با قدمت بین 40 تا 50 هزار سال پیش (سال رادیو کربنی) در این مکان است. در مجموع تنوع و شمار قابل توجه بقایای جانوری شامل گونه‌های بزرگ‌جثه و میان‌جثه مانند اسب‌سانان، آهو و گوسفندسانان، تعداد بسیار اندک بقایای درندگان، لنزهای ضخیم خاکستر (در یک مورد نزدیک به 40 سانتیمتر) و وجود بقایای تمامی مراحل تراش، تولید، استفاده و تعمیر ابزار سنگی در قلعه‌بزی 2، حاکی از استفاده از این غار به عنوان اردوگاهی فصلی در دوره پارینه‌سنگی میانی است که احتمالا طی یک تا چند ماه از سال مورد استفاده بوده است.


کلیدواژگان: پارینه‌سنگی میانی، زاگرس، ابزار دورویه، موستری زاگرس، حوضه زاینده‌رود.


1. دکترای باستان‌شناسی، مسئول بخش پارینه‌سنگی موزه ملی ایران.
2. دکترای باستان‌شناسی، مرکز پژوهشهای علمی فرانسه و موزه تاریخ طبیعی پاریس.
3. دکترای باستان‌شناسی، پیش ازتاریخ و زمین‌شناسی کواترنر، دانشگاه بوردو، فرانسه.
4. استادیار، گروه باستان‌شناسی دانشگاه هنر و معماری کاشان.
5. دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان.
6. دانشیار باستان‌گیاه‌شناس، موزه تاریخ طبیعی پاریس.
7. کارشناسی ارشد، مدیر و مؤسس بخش ترمولومینسنس پژوهشکده حفاظت و مرمت اشیاى تاریخى فرهنگى، سازمان میراث فرهنگى، صنایع دستی و گردشگری.
8. استاد گروه پژوهشی جونده‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
9. کارشناسی ارشد، کمیته تحقیقات، آب منطقه‌ای غرب، کرمانشاه.

 

متن کامل این مقاله را می‌توانید از لینک زیر دریافت نمایید:

 

دریافت مقاله

 

با آرزوی موفقیت برای استاد گرانقدر دکتر فریدون بیگلری و دیگر همراهان در نگارش مقاله

 

 

 

 

برای ارسال نظر و اطلاعات خود در مورد این مقاله، از فرم زیر استفاده فرمایید، نظر شما پس از تایید، نمایش داده خواهد شد.

 

پر کردن موارد ستاره دار الزامی است.
* نام : 
ایمیل : 
سایت : 
* نظر : 
* کد : 

لطفا کد را وارد کنید

پس از ارسال نظر، با مراجعه به همین بخش و مشاهده پیام، از ارسال موفق نظر خود مطمئن شوید، با تشکر

 
 

New Page 2

فهرست الفبایی غارهای ایران - فهرست استانی غارهای ایران - آموزش غارنوردی - غارهای جهان - اخبار - مقالات - گزارشات - لینکها - گالری -  ثبت غار

فعالان غارنوردی ایران - غار - دسته بندی غارها - تاریخچه غارنوردی ایران - حفاظت از غارها - داستانها و باورها - گوناگون - غارهای ثبت شده

صفحه اصلی - نقشه های غارها - واژگان و نمادها - درباره سایت - تماس با سایت - جستجو  - نظرات - نقشه سایت - English

 

استفاده از اطلاعات مندرج در سایت، تنها با ذکر منبع (نام سایت - سایت غارهای ایران - و برقراری لینک به همان صفحه) مجاز است

Copyright © 2004, Iran Caves, All rights reserved.