Iran Caves
 
   

 

روز چهارم

 

تجهیزات انفرادی مورد نیاز در غار

 

1- کاسکت:


اگر بخواهیم ترتیبی را انتخاب نماییم بهتر است از بالا به پایین باشد. ما از کلاه ایمنی شروع می کنیم. در بخش ابزار شناسی کلاه را معرفی کرده ایم، اما نکته دیگر اینکه از زمانی که هنوز وارد غار نشده ایم. بهتر است ابتدا کلاه را بر سر بگذاریم و قبل از اجرای برنامه به بازبینی و رفع نقص در قسمت داخلی و تسمه ها بپردازیم.


2- چراغ پیشانی (Head Lamp):
بنا به نوع کار و شرایط غارنوردی چراغ مناسب را انتخاب می کنیم، اگر نوع برقی را در نظر گرفتیم حتماً باید چند لامپ اضافه در ظرفی محکم، به طوری که لامپها در اثر ضربه شکسته نشوند، را همراه داشته باشیم به طور متوسط برای هر 45 دقیقه یک لامپ یدکی (در چراغ های قدیمی) همراه داشته باشیم. قلاب و کش مربوط به چراغ بازبینی گردد سیم اتصال پیل تا خود بلوری چراغ حتماً توسط شیلنگ روکش گردد تا بر اثر ضربه قطع نگردد. خود بلوری و شیشه آن تمیز شود و محفظه پیل ها از وجود سولفاتها تمیز گردد، می توان از سرکه گرم سود برد.
چراغهای استیلی همیشه نیازمند به سرویس کاری بیشتری هستند قبل از اجرا و بعد از آن محفظه سوخت باید رسوب گیری و جرم گیری گردد و لوله های رابطه از محفظه تا قاشقک (بلوری) از رسوب پاک شود تا انتقال گاز به سهولت انجام گردد. دست آخر سوخت مصرف باید در ظرفی محکم که رطوبت نتواند داخل آن شود قرار بگیرد.
چراغهای کمکی نیز نقش مهمی را دار می باشند هر چند غار نورد علاوه بر چراغی در جلوی کلاه او نصب می شود باید از چراغ کوچکتری استفاده کند و به عنوان یدک همراه داشته باشد، همانطور که برای چراغهای اصلی سوخت متناسب با زمان کار را همراه داریم برای این چراغ نیز سوخت مصرفی را در نظر بگیریم، بدیهی است در اثر خرابی چراغ اصلی این چراغ با یک بند حمایت می تواند چاره ساز باشد و برای چراغهای اصلی و یدکی باطری اضافه برداریم.


3- جعبه کمکهای اولیه:
به وسیله این جعبه می توان در موقع ضروری و اورژانس تا رسیدن به پزشک به شخص سانحه دیده کمک فراوان نمود. لازم به تذکر است این جعبه نیز باید ضد آب بوده و خوش بار باشد می توان فهرست و از به بعضی اقلامی که در این جعبه می تواند جای گیرد اشاره کرد.
 

4- فندک و کبریت:
برای روشن کردن چراغهای فتیله ای مثل شمعها نیاز به فندک و کبریت داریم و بهتر است همیشه در دسترس قرار داشته باشند (مثل جیبها) و همیشه باید در محفظه ای نگهداری شوند تا آب و رطوبت به آنها سرایت نکند.


5- سوت:
سوت به غارنوردی این امکان را می دهد که با صرف انرژی در موقع لزوم مانند گم شدن در غار بقیه اعضاء تیم را از وجود خود آگاه کرد. باید توجه کرد که فقط در شرایط اضطراری استفاده شود و از سوت زدن بی مورد امتناع گردد.


6- شمع:
برای هر غار نورد ضروری است که تعدادی شمع از نوع مرغوب و دیرسوز بدون اشک همراه داشته باشد تا در استراحتهای طولانی از روشنایی شمعها سود ببرد و انرژی پیلهای را برای اکتشاف و برگشت ذخیره نماید. و بعداً حتماً پس ماند آنها را به بیرون منتقل کند. ضمناً بدلیل تولید دود و گازهای حاصل از سوختن بهتر است از شمع حتی المقدور استفاده نشود.
 


 

7 - بندها:
همیشه سعی کنید مقداری بند اضافه برای حمایت وسایل مثل چراغهای دستی و یا بند کفش همراه ببریم.


8- طناب انفرادی:
معمولاً به طول 4 تا 5 متر به قطر 7 میلی متر در نظر گرفته می شود که در موقع نیاز با هم پیوستن چند طناب انفرادی می توانیم طناب بلندی را تهیه و یا مجروحی را حمل نماییم.


برای غارهای فنی:
9- سینه و صندلی

10- کرول

11- کاربین پیچ (4 عدد)

12- نوار اتصال یومار به پا

13- اسلینک به ابعاد گوناگون

14- یومار یک جفت

15- طناب 5 م م حدود سه متر. 2 عدد

6- استوپ

17- کارابین ساده 2 عدد.

اصول راهپیمایی در غار


بعد از تهیه وسایل و شناسائی غار مورد نظر اصول اولیه این است که ابتدا باید دوستان و اعضاء خانواده را از چگونگی برنامه مدت و هدف نشانی مطلع نماییم تا در صورت بروز سانحه احتمالی به کمک غار نوردان بشتابند نکته دیگر اینکه هیچ گاه به تنهایی جهت بازدید از غاری هر چند سهل اقدام ننماییم.
ابتدا باید کلیه لوازم انفرادی و عمومی را یک بار دیگر در مدخل ورودی چک کنیم و از صحت و سلامت چراغها اطمینان حاصل نماییم.

 

 

از همان ابتدا باید با خونسردی و بدون عجله و با دید باز به حرکت درآییم.
اگر افراد کم تجربه و تازه کار در میان تیم قرار دارند باید در بین نفرات کار آزموده قرار گیرند.
سرپرست تیم می باید یک نفر را جهت کار رد زنی در عقب تیم قرار بدهد و خودش در ابتدا تیم حرکت کند و کلیه حرکات اعضاء را زیر نظر قرار بدهد.
ریتم حرکت نفرات باید طوری باشد که بیش از اندازه عرق نکنند.

در تمام مراحل باید از سر و صدا پرهیز کرد و از صحبتهای غیر ضروری اجتناب کرد.
هیچ گاه نباید وسایل را از خود جدا و یا دور کرد.
قبل از ورود به غار باید آن را خوب شناسائی کرد، از جهت اینکه غاری است که نیازمند به کار فنی می باشد یا خیر.
در غارشناسی به علت کمبود دید و محدودیت نور فقط می توان چند متر جلوتر را دید پس باید در برداشتن گامها و حرکات تند دقت کامل را انجام داد.
حتماً شخصی که مسئولیت کار علامت گذاری را انجام می دهد باید از اعضا با تجربه باشد، چه بسا کوچکترین بی دقتی باعث ایجاد خطر گم شدن کل تیم می گردد، لازم به ذکر است در هنگام ردزنی اعضاء تیم حق عقب ماندن از شخص نشانه گذار را ندارند.
 


مدت زمان بازدید بستگی به تجربه و قدرت بدنی نفرات و تجهیزات دارد برای یک گروه کم تجربه بهتر است یک ساعت و گروه با تجربه تا هشت ساعت در نظر گرفته می شود ساعتها حرکت و خستگی بدنی و کم شدن قدرت بینانی باعث بروز خطرهای جدی می گردد مثل ندیدن گودالها و یا بی تعادلی بر اندامهای و گیجی به علت سستی و شکنندگی غارها نباید از جهیدن و پریدن استفاده کنیم و به هیچ سنگی و گیره ایی نباید اطمینان کنیم.
در هنگام بازدید نباید از گروه جدا شد حتی در مواقعی که به دستور شخصی از اعضاء تیم انتخاب می شود تا به عنوان پیشرو وارد شعبه ای شود تا حدی مجاز به پیشروی است که بتواند نور یا صدای بقیه نفرات را دریافت کند.
از پرت کردن وسایل به طرف یکدیگر جدا باید خودداری کرد چون به راحتی وسائل داخل حفره ها افتاده و گم می شوند.
از نظر اخلاقی و محیط زیست ، غارنوردان باید کلیه زباله ها ی خود را توسط کیسه های نایلونی به بیرون حمل کنند و از پاشیدن رنگ به دیواره های آن جدا خودداری ورزند.
هنگام دیدن مناظر غار بهتر است کاملا بایستم و حرکت نکنیم تا به علت غفلت از مسیر داخل شکاف چاهی پرت نشویم.
 


از آویزان کردن وسایل اضافی خود مثل قمقمه و کلاه و طناب باید خودداری کرد چون به راحتی به برآمدگیهای مسیر می توانند گیر کند و تعادل ما را بر هم بزنند.
باید به این نکته توجه کرد که با توجه به دمای ثابت در اکثر غارها بین 8 تا 12 درجه است، هنگام ورود به غار پوشاکی را باید در نظر گرفت که د ر اثر فعالیت مزاحم کار نگردد. مثلا در زمستان دمای بیرون دارای درجه صفر است ولی داخل غار کمتر است پس پوشیدن لباس زیادی باعث عرق کردن بدن و تبخیر مضاعف آب بدن می شود . در نتیجه هم بدن در اثر برخورد با جریانهای هوایی زودتر سرد می شود.
آبهای داخل غارها عموما قابل خوردن هستند مگر آنهایی که در ابتدای غارها وجود دارند آنهم به علت فضولات حیوانات داخل غار مثل خفاشها.
در هنگام بروز خطر گم شدن فرد گم شده باید ابتدا خونسردی خود را حفظ کند و با صدای سوت با فریادهای منقطع دوستان خود را آگاه سازد و از بالا و پایین رفتن و حرکات اضافی خودداری نماید چه بسا ممکن است بیشتر از مسیر اصلی دور شود نکته دیگر اینکه باید مواد غذایی و ذخیره غارنوردی خود را جیره بندی نماید.
از زدن دستهای دستهای آلوده به گل و خاک به دهان و چشمها جداً خود داری شود.

استراحتهای مقطعی و اطراق:


الف) استراحت مقطعی:


یکی از بهترین روشها جهت رفع خستگی و تقویت انرژی از دست رفته، استراحتهای کوتاه بین فعالیت می باشد با توجه به قدرت بدنی افراد و تجربه آنها می توان در هر 2 ساعت فعالیت 15 دقیقه استراحت و تغذیه در نظر بگیریم این امر از آنجایی قابل اهمیت است که بدن به طور ناگهانی دچار تخلیه و ضعف نگردد، باید انرژی مصرفی اندام ها و عضلات را به طور متناوب تامین نماییم. در طی فعالیت نیز عصب های بینایی فوق العاده و به طور شدید تحریک می شوند و بهتر است چند دقیقه ای از استراحت را به بستن چشمها اختصاص بدهیم.


ب) اطراق:


در طی یک اکتشاف طولانی و خسته کننده ممکن است گاهی نیاز باشد که ا فراد تیم در داخل خود غار به استراحت طولانی و خواب بپردازند تا خستگی ناشی از ساعتها فعالیت را از تن بدر کنند. در چنین مواقعی نکاتی را باید مورد توجه قرار داد.
1) محل قرارگاه باید خشک و بدون رطوبت باشد.
2) در کناره های تالارها قرار بگیرد.
3) حتی المقدور نزدیک منبع آبی قرار داشته باشد
4) محل قرار گاه صاف و مسطح باشد.
5) از قسمتهای خرد و شکننده باید دوری کرد.
پس اگر احتمال برقراری کمپ در غاری را می دهیم باید توجه کنیم که شرایط محیطی غار به ما امکان چه نوع قرارگاهی را میدهد و وسایل و تجهیزات را متناسب با نوع فعالیت در نظر می گیریم مثلا در غارهای مرطوب و چاهی داشتن نور خواب بسیار مفید خواهد بود.
 

 

اهمیت محاسبه نور و زمان:


شما وارد مکانی تاریک می شوید که نیازمند به انرژی نوری هستید. پس باید در حدی ذخیره نوری همراه داشته باشید از اتمام غار و برگشت ذخیره مورد نیاز کفاف کار شما رابدهد. همیشه ابتدا باید زمانی را جهت بازدید برای خو د در نظر بگیرید سه ساعت با ده ساعت مدت زمانی که شما در غار هستید باید به مقدار همان زمان کار انرژی تامین کننده چراغها را همراه داشته باشید. البته باید زمان برگشت و زمان استراحتها و مسائل دیگر مثل اتلاف وقت در یک سانحه را محاسبه نمایید بهتر است به مقدار 4/1 زمان مورد نظر ذخیره الکتریک بیشتری همراه داشته باشیم.


بهداشت در غار:


بهداشت و نظافت و پاکی همانطور که در زیر این اسمان آبی برای ما انسانها حیاتی می باشد و لازم است در زیر زمین نیز رعایت شود دنیای زیرزمینی علی رغم تصور ظاهری که از زندگی است مملو از حیات موجودات ذره بینی است مثل قارچ ها، انگلها، باکتریها ، پس مانده موجودات تجزیه شده، فضولات خفاشها، پس باتوجه به این مسائل لازم است رعایت بهداشت را چه در نوشیدن و چه در غذا خوردن مورد توجه قرار دهیم اگر مجبور هستیم که از آب حوضچه ها جهت آشامیدن استفاده کنیم سعی شود توسط لوله ای مخصوص این کار صورت پذیرد که باعث به هم خوردن سطح آب نگردد.
با دست های آلوده اقدام به خوردن و نوشیدن نکنیم و همچنین با دست های آلوده به صورت و چشمها تماس پیدا نکند زیرا ممکن است دچار عفونت و کوری موقت گردد. اگر برنامه غارنوردی چندین روز می باشد سعی شود بطور کلی بهداشت را رعایت فرمایند و کلیه زباله های خود را توسط کیسه های مخصوص به بیرون غار حمل نمایند.


نگهداری وسایل در برابر رطوبت:


در فضای داخلی غارها به علت وجود آب و محیطی بسته و تاریک به طور معمولی همیشه دارای رطوبت بالاتر از محیط بیرون است حتی در بعضی غارها و تالارها ممکن است میزان رطوبت به 80% برسد در چنین مواقعی شما با فردی که داخل یک استخر شنا می کند فرقی نخواهد داشت. پس لازم است مواردی را جهت بالا بردن ایمنی در کار وسایل مدنظر داشته باشیم. پیلها(باطری) در رطوبتهای با درصد بالا مثل 80% خیلی سریع فرسوده می شوند و عمل تخلیه ناگهانی در آنها ایجاد می گردد. لباسها خیس و به محض مجاورت با جریانات هوایی در غار اسپاسم عضلانی و حتی سرمازدگی می شوید. کلیه وسایل روشنایی از قبیل : توری چراغهای گازی، کبریتها دچار رطوبت شده و از کار می افتند و حتی وسایل خواب بدون بازده خواهند شد پس با در نظر گرفتن این موارد همیشه اول ضد آب کردن وسایل را فراموش نکنید. می توانید به عنوان نمونه همیشه تعدادی چوب کبریت و کاغذ رویه آن را داخل یک قوطی خالی فیلم قرار دهیم و یا توسط پارافین چوب کبریتها را ضد آب نماییم. باطریها را نیز می توان داخل کیسه های ضد رطوبت قرار داد و محفظه چراغ را داخل پلاستیکی تعبیه نماییم.

نشانه گذاری، ردزنی:


بطور طبیعی وقتی می خواهیم وارد منطقه ای شویم، ابتدا دنبال آدرس و کروکی مسیر را می گیریم در روشهای دقیق و پیشرفته در امر جهت یابی بوسیله قطب نما و شیب سنج می توان بطور دقیق مسیر ها را شناسایی و نشانه گذاری کرد تا در برگشت دچار سرگردانی نشویم، ساده ترین روش نشانه گذاری استفاده از نخ کش است، این کار به عهده فرد با تجربه ای است که د ر آخر تیم در حرکت است گذارده می شود . نوع و جنس نخها بهتر است از نوع پلاستیکی باشد تا هم محکم و هم سبک باشد مثل نخهای جعبه شیرینی که به سهولت میتوان قرقره هایی را تهیه کرد و نخ ها را دور آن پیچید تا راحت تر بتوان آنها را باز و دوباره جمع آوری کرد. روش کار به این صورت است که بعد از عبور نفرات از نفر آخر شخص نشانه گذار با باز کردن نخ ها و دنباله روی تیم مسیر عبور شده را مشخص می کند تا در برگشت دنباله نخها را گرفته و از غار خارج شد در هر 10 تا 15 متر بهتر است نخها بر روی سنگچین و یا برآمدیگهای خود غار گره بخورد و اصطلاحا ایستگاهی را ایجاد کنیم از این جهت که اگر ناگهان نخ دچار پارگی شد ما بتوانیم دنباله نخ را پیدا کنیم. حتی المقدور نباید نخها بر روی کف غار افتاده باشند. لازم است در برگشت کلیه نخ ها بجا مانده از تیمهای دیگر را خارج کنیم.

 


عمق یابی:


در عملیات اکتشافی مخصوصاًٌ اینکه قبلاً غار مورد بازدید قرار نگرفته باشد شما با دنیایی پر از راز و رمز و ناآشنا روبرو هستید. برای عبور از هر دهلیز و یا فرود در هر چاهی برای اولین بار نیازمندیم که با اطلاعات از چگونگی عارضه مورد برخورد را تهیه نماییم. پس باید بدانید که مثلاً عمق چاه چقدر است تا بتوانیم مقدار طناب معرفی را آماده و برای فرودی مطمئن آماده شویم. به علت کمبود نور و محدودیت در قدرت بینایی در تخمین زدن عمقها، بهترین راه شناسایی از یک رابطه ساده بدست می آید. البته قاعده فوق نیازمند به تمرین و تجربه است. شما با پرتاب یک سنگ کوچک و زمان آمارگیری می توانید حدود تقریبی عمق را با اختلاف 3 تا 4 متر محاسبه کنید. از زمان سقوط سنگ تا زمان برخورد را ثبت و سپس عمق مورد نظر بدست می آید.

 


y=1/2.g.t²
عمق : y
گرانش زمین : g
زمان اندازه گیری شده : t
 

 

اولویت در اکتشاف:


در یک برنامه اکتشافی زمان برای یک تیم غارنوردی بسیار مهم می باشد، پس با توجه به این موضوع، باید حتی المقدور از درگیری با مسیرهای پر دردسر و وقت گیر چشم پوشی کرد، ابتدا باید مسیرهای قابل دسترس تر را مورد بازدید قرار داد پس به نوبت اولویت سختی و راحتی مسیرها از دیگر شعبات بازدید نماییم نکته بعدی اینکه سعی شود در هنگام بازدید همیشه از سمت شروع نماییم و در برگشت مخالفت سمت انتخابی را پیدا کنیم که در نتیجه همان مسیر رفت خواهد بود.
این نکته را به یاد داشته باشید که با هدف کشف یک غار- ارائه گزارش تهیه کروکی وارد یک مکان ناشناخته می شوید پس وظایف خود را به دیگران یادآوری نمایید.
 


تغذیه در غار:


از آنجا که فعالیت بدنی در غار در شرایط دمای بدن بین 12-8 درجه سانتی گراد و در رطوبت انجام می گیرد و از طرفی نیز خیس شدن لباسهای غارنورد بر اثر تماسهای مکرر با محیط درونی و همچنین استرسهای ناشی از تاریکی، اضطراب و فشارهای روحی و روانی، رژیم غذایی خاصی را باید در نظر گرفت.
 


خستگی زیاد پس از فعالیت درونی غار صرف انرژی زیاد بر اثر عوامل فوق می باشد. پوشیدن لباس مناسب در حدی که غارنورد نه احساس گرما داشته باشد نه سرما، بهترین راه جلوگیری از صرف انرژی زیاد می باشد زیرا هنگامی که انسان در شرایط هوای سرد و یا گرم قرار می گیرد و از پوشش مناسب و کافی برخوردار نباشد مصرف انرژی بالا می رود.
خیس بودن لباسهای غارنورد نیز باعث می شود که انرژی زیادی صرف گرم کردن بدن گردد و در نتیجه خستگی زودرس دست میدهد. به تن داشتن پوشش صد آب و همچنین عدم تماس با بدنه غار و جلوگیری از خیس شدن پوشاک تا حد قابل توجهی از تلف شدن انرژی جلوگیری می نماید.
از آنجا که فعالیت در درون غار یک فعالیت هوازی بوده و بدن در این سیستم تلاش می کند و بودن اکسیژن نقش اساسی در این نوع فعالیت دارد، لذا تنفس عمیق و اصولی می تواند نقش موثری در انتقال اکسیژن به سلولهای درگیر فعالیت داشته باشد. و غذاهایی نظیر گوشت، حبوبات، سبزیجات، غلات، بادام زمینی، میوه های ترش خشک شده و انواع آجیل دارای آهن فراوان بوده و در نتیجه برای یک تلاش نسبتاً سنگین هوازی موثر باشد.
از میان مواد غذایی کانی های توجه بیشتری باید به عناصر سدیم، کلسیم، پتاسیم، منیزیم، کلر، مس، فسفر، و روی داشت و بهترین روش برای دریافت حداکثر مواد مغذی توسط سلولهای بدن انتخاب غذاهای کامل و فراورده نشده مانند نان سبوس دار، غلات، میوه جات، و سبزیجات تازه، گوشت لخم، شیر کم چربی و سایر فرارده های لبنی می باشد.
مصرف روزانه موادی سرشار از ویتامین C (اسید اسکوربیک) مانند میوه های ترش مزه، گوجه فرنگی میوه های با پوست زرد، سبزیجات تازه تیره رنگ و مرکبات باید در دستور رژیم غذایی یک غارنورد باشد.
زمانی که بدن به انرژی بیشتری نیاز دارد نقش ویتامین های گروه کمپلکس در سوخت و ساز پروتئین و چربی و قند نمایان می شود و انسان نیاز بیشتری به ویتامین های B3 , B2, B1 پیدا می کند و منابع غنی این ویتامین ها نان های کامل و حبوبات و سبزیجات و میوه جات می باشد.
ویتامین E, Aنیز در رژیم غذایی غار نورد از اهمیت خاصی برخوردار است و چربی های گیاهی و نباتی و دانه های روغنی از قبیل مغز بادام، فندوق و بادام هندی و انواع تخمه حاوی این ویتامین هستند.
پروتئین ها، چربی ها و کربوهیدرات ها (قند و نشاسته) منبع تامین انرژی برای بدن می باشند و رژیم غذایی روزانه در غار بهتر است 15-10 درصد از پروتئین های حیوانی و گیاهی به نسبت مساوی 20-15 درصد از چربی های نباتی و حیوانی و 70-65 درصد از مواد قند و نشاسته تامین گردد. که انواع کربوهیدارت ها (قند و نشاسته ) نقش مهمی در تغذیه روزانه یک غارنورد دارد. و برخی از مواد غذایی پر کربوهیدرات عبارتند از انواع نان، میوه جات، سبزیجات، انواع شیرینی و مربا عسل و قند و شکر، فراورده های سیب زمینی، غذاهای خمیری شکل مانند ماکارونی، برنج و سوپها، که می بایست از شیرینی جات و قند و شکر به مقدار کمتری استفاده گردد.
آب در کلیه مراحل حیاتی بدن نقش دارد و مهمترین تنظیم کننده برای تمام واکنش های شیمیایی در بدن است، همچنین آب باعث هضم و جذب مواد مغذی حلال و تنظیم کننده حرارت عمومی رقت خون و در نتیجه تسریع در عمل اکسیژن رسانی و غذا رسانی به تمام سلولها می گردد. آب همچنین باعث دفع مواد زائد از بدن می گردد.
کمبود آب باعث خستگی و کوفتگی عضلات و عملکرد ضعیف فعالیت جسمانی می گردد و در نهایت تمامی حیاتی بدن مختل می گردد، از این رو نوشیدن آب قبل از احساس تشنگی بسیار حائز اهمیت می باشد. خوردن آب خنک بهتر از اب گرم است زیرا سریعتر جذب بدن می گردد و از طرفی نیز مقداری از نمک بدن از طریق تعریق رفع می گردد. نوشیدن ترکیبی از کربوهیدراتها با غلظت و شیرینی کم به دفعات بسیار موثر است.
خوردن نوشابه های گازدار توصیه نمی شود و چای و قهوه نیز بهتر است رقیق نوشیده شود.
ریزه خواری در غار را نیز به خاطر سپرد یعنی به دفعات زیاد و هر بار به مقدار کم.
حتی الامکان از خوردن انواع سوسیس، کالباس، و چاشنی تند و محرک خودداری گردد. زیرا انواع کنسروها گوشت و سوسیس و کالباس دارای چربی و نمک زیاد بوده و باعث دفع بیشتر آب بدن گردیده و از طرفی نیز باعث اختلال در دستگاه گوارش می گردند.
یک رژیم غذایی مناسب در غار می بایست از گروه های مختلف مواد غذایی تشکیل شده باشد. و لیست غذایی طوری تنظیم گردد که شامل انواع گوشت، میوه جا ت، سیبزیجات، حبوبات ، غلات و سایر مواد غذایی باشد به عبارتی تنوع غذایی کاملاً رعایت شود حتی به مقدار کم از نوعی ماده غذایی
از چاشنی ها با طعم ملایم جهت تغییر در ذائقه و جلوگیری از افت اشتها باید استفاده نمود. مانند ترشی ها با طعم ملایم، خیارشور، زیتون شور و غیره.
حدالامکان باید از غذاهای گرم استفاده نمود و در صورت استفاده از انواع کمپوت و کنسرو باید به تاریخ تولید و انقضاء علامت استاندارد، شماره پروانه ساخت، بهداشت و آدرس سازنده توجه داشت و بر روی آن درج گردیده باشد و از قوطی های مشکوک به فساد جداً خودداری نمود.
آنجا که سوخت و ساز الکل در بدن نیاز به برخی ویتامین های گروه B داشته و از طرفی نیز ماده ای ادرار اورست که باعث تخریب و از بین رفتن این ویتامین ها گردیده و همچنین به دلیل دفع آب و ویتامین های C,d و مواد معدنی مانند منیزیم، کلسیم، پتاسیم، و روی توسط آب از بدن خارج می گردد. لذا باید از مصرف آن خودداری نمود.
رعایت بهداشت فردی و گروهی در خوردن و همچنین تزئین سفره غذا باعث اشتهای بهتر شده و در نتیجه مواد مغذی بیشتری جذب بدن می گردند.
جمع آوری زباله های به جا مانده از مواد غذایی در درون غار نیز باعث جلوگیری از آلودگی محیط درون آن شده که هرگونه ماده آلاینده ناشی از تغذیه به بیرون غار انتقال یابد.

 

 

 

عکاسی در غار :


برای گرفتن عکسهای بهتر از فضاهای فشرده داخل غار که لنز نرمال از ثبت آن عاجز است باید از لنزهای واید انگل، خصوصاً و (واید 24) استفاده کرد.
با استفاده از فیلمهایی که با حساسیتهای بسیار بالا مثلاً 400 تا 800 یا 1200 آسا که مخصوص عکسبرداری در محل های کم نور است. گرفتن عکس در حالتی که فلاش از دوربین جداست فلاشی که از دوربین جدا می کنند و آن را به دیگری می سپارند با خود حمل می کند و به سوژه مورد نظر نزدیک می کند پس از میزان کردن سوژه و تعیین دیافراگم و فاصله لازم درجه سرعت دوربین را باید روی عدد B که معمولاً در تمامی دوربین های عکاسی وجود دارد گذاشت درجه B به این شکل عمل می کند که اگر دکمه شاتر دوربین برای گرفتن عکس فشار داده شود تا زمانی که فشار قطع نشود دریچۀ دیافراگم بسته نمی شود. پس از آماده شدن تمامی این مراحل برای انجام کار کلیه چراغهای روشنایی درون غار خاموش و در این هنگام دکمه شاتر فشار داده می شود تا دریچه دیافراگم باز شود ولی چون تاریکی مطلق است چیزی درون فیلم ثبت نخواهد شد بلافاصله پس از فشار دادن دکمه شاتر فلاش که در دست همکار عکاس و رو به سوی سوژه قرار دارد روشن می شود و دراین حالت دوربین فقط نور تابیده شده از فلاش بر روی سوژه را ثبت می کند و با خاموش شدن فلاش باید فشار روی دکمه شاتر قطع شود. عکس گرفته شده بسیار جالب و دیدنی و دارای زیباییهای خاصی خواهد بود البته اگر بتوان از پایه عکاسی استفاده کرد و به مراتب عکس دقیقتر خواهد شد. باید اشاره کرد که ازاین روش می توان در یک زمان از چند فلاش که در جهات مختلف قرار داده شده نیز استفاده کرد که معمولاً برای عکسبرداری از فضاهای بزرگ بکار می رود تذکر مهم اینکه در این روش نباید تمامی فلاش ها زده شود بلکه باید تک تک روشن و خاموش شوند.
 

 


 

غواصی در غار:


در بیشتر غارهایی که آب در آنها وجود دارد گاهی از اوقات به حفره هایی برخورد می شود که آب در گودالهایی کم و بیش از 50 سانتی متر آب پر شده و گاهی تا حد کمی موجب آب گرفتگی سیفون در محل عبور می شود بدون استفاده از اسباب و وسایل غواصی، اکتشاف در سیفونها حتی به صورت خیلی کوچک عمل انجام نشدنی و بسیار خطرناک است اگر غارنوردی وسایل غواصی در اختیار داشته باشد شاید بتواند با عبور از این مجرا دنیای جدیدی را کشف کند توصیه می شود، اکیداً بدون وسایل غواصی حتی با تکنیک بالا نباشد شنا به این آزمون دست زد. ولی غواصی و شنا کردن در دریاچه و مجراهای آبی امروزه وارد مرحله جدیدی شده است.

(این کار حتماً باید زیر نظر مربی انجام شود)


نحوه صحیح برخورد با آب:


در غارها همیشه احتمال وجود آب است خواه به مقدار کم، نظیر چالابها و یا بیشتر به صورت دریاچه ها و در نهایت رودخانه های زیرزمینی اصل اول این است که در صورت امکان از کنار آب عبور کنیم و اگر لازم است که در اب فرو رفت این عمل باید به آرامی و با دقت انجام شود و نفراتی که اقدام به این عمل می نمایند حتما شنا بلد باشند.
اگر عمق آب زیاد نباشد و درجه حرارت آن 12 تا 14 درجه سانتی گراد باشد راه رفتن برای مدت محدود و شنا کردن اشکالی پیش نمی آورد ولی در درجات پایین تر سرما آن هم برای مدت طولانی می تواند برای غار نوردان مسئله آفرین باشد. هایپوترمی و افت دمای مرکزی بدن باعث مرگ حتمی می گردد.
رودخانه های زیرزمینی معمولاً ما را از پیچ و خمی به پیچ و خمی دیگر می کشاند و در این حالت در خشکی نگه د اشتن بدن و عبور از آنها عمل بسیار وقت گیر و نیرو بر می باشد در صورت اطمینان از عمق کم با رعایت نکات لازم با قدم نهادن در آب و خشک نگه داشتن وسایل شخصی و عمومی می توان سریعاً از محل عبور کرده و در نتیجه کاوش را به راحتی ادامه داد. گاهی اوقات با حمل قایق کوچک به داخل غار نه تنها این عمل باعث می شود که زمان بازدید به چند برابر افزایش یابد بلکه در نهایت با اصابت قایق به یک سنگ تیز و چاره شدن، گروه در اب فرو رفته و اگر تسلط به شنا نداشته باشند موجب خسارات جبران ناپذیری می شوند ولی اگر با فن شنا آشنایی کامل داشته باشند به راحتی در مدت زمان بسیار کمتری نسبت به کاوش با قایق انجام داده مانند شنا کردن در راهروهای بسیار باریک غار علی سرد و یا در غار نخجیر دلیجان استان مرکزی البته لباسهایی وجود دارد که تقریباً کاملاً ضد آب هستند و در هنگام داخل شدن در آب مورد استفاده قرار می گیرند. ولی این گونه لباسها در نوع خود بسیار گران قیمت هستند یک نکته قابل توجه در این برنامه ها، فقط نگهداری کلیه وسایل شخصی و عمومی گروه از آب دیدگی است در این مواقع همراه داشتن چند کیسه نایلونی بزرگ و محکم که بتواند کلیه وسایل را از آب دیدگی نجات دهد، ضروری است.
روشهای پیشروی در درون غار در دهلیزهای تنگ و شعبات باریک معمولاً در این مسیرها بستگی به ارتفاع آن دارد که معمولاً یا به صورت ایستاده و یا خمیده و یا به صورت چهار دست و پا و نهایتاً به صورت خزیده باید به آرامی عبور کرد. نکته مهم این که هیچ وقت نباید نفرات پشت سر هم به مسیر ادامه دهند گاهی ممکن است در مسیر به بن بست برسند و در موقع برگشت با کمبود اکسیژن روبرو شوند.

 

 

 

تاریخچه غارنوردی در ایران:


اطلاعات ما از شروع غارنوردی در ایران ناچیز می باشد . مسلماً در گذشته دور بودند که به طور انفرادی و یا تیمی به این کار اقدام می کردند. البته شاید به جنبه های ورزشی این رشته توجه نمی کردند و بیشتر دنبال منافع مادی منجمله کشف دفینه ها و گنجها بودند.
رشته غارنوردی از سال 1324 به همت آقای منوجهر مهران و تعدادی از کوهنوردان باشگاه پیکار تهران و شیراز با بازدید از غار شاپور در نزدیکی شهر کازرون استان فارس آغاز گردید. 5 ماه بعد با بازدید از غار مغان توسط مرحوم مهران و تعدادی از کوهنوردان تهرانی و مشهدی این کار ادامه می یابد و کوهنوردان باشگاه نیرو و راستی از سال 1326 به بعد، به بیشترین فعالیتها را انجام دادند. از دیگر هیئتهایی که د راین راه پیشقدم بودند را می توان از هیئت غارشناسان ایران در سال 1325 و تعدادی گروههای آزاد را نام برد. در حال حاضر اکثر گروههای کوهنوردی در کشور فعالیتهای زیادی را در زمینه غارنوردی و کشف غارهای جدید انجام می دهند. از جمله می توان به فعالیت غارنوردان در منطقه زاگرس اشاره کرد، مانند غارنوردی 2 نفره (مرحوم غدیر یزدانی و محمد نوری) در غار عمیق پراو و کشف غارهایی همچون قوری قلعه و غیره...
با توجه به دارا بودن زمینه های لازم این رشته در کشور ایران، گروههای خارجی که عموماً فرانسوی و یا انگلیسی بودند از سالهای 1971 تاکنون یعنی 1375 در ایران فعالیتهایی انجام داده اند تا بتوان رکوردهای تازه ای در قاره آسیا بجا بگذارند، این مطالب شرح مختصر و مفیدی بود از تاریخچه غارنوردی در ایران که اساتید و مربیان عزیز با توجه به اهمیت موضوع و جلوگیری از تحریف اطلاعات کمال دقت را در این زمینه انجام دهند.
همانطور که در هر زمان بخواهد فخر بفروشد و به فرهنگ و تمدن خود تکیه می زند و به آن می بالد ما نیز باید فرهنگ غارنوردی و حفظ و حراست از این پدیدۀ خدادادی و زیبا را به دیگران بیاموزیم تا خدای نکرده این طبیعت زیبا به دست نابخردان خراب و از بین نرود، با شکسته شدن هر استالاگمیت در درجه اول شناسنامه زمین شناسی و کانی شناسی غار را از بین می بریم و با ریختن زباله و رنگ پاشی بر در و دیوار غارها طبیعت زیبا و بکر آن را خراب می نماییم پس این نکته چه از نظر اخلاقی و چه از نظر تخصصی بسیار حائز اهمیت می باشد.

غارنوردی در ایران و جهان:


اولین حفاری ثبت شده که بیانگر دوران دیرینه سنگی قدیم (2 میلیون سال پیش تا یکصد هزار سال پیش) است در سال 1949 میلادی در ایران توسط پروفسور کارلتون استانلی کوون استاد دانشگاه فیلادلفیا صورت گرفت. ابتدا کاوش در غارشکارچیان بیستون غار تتله نزدیک دریاچه ارومیه و پس از آن غار خونیک در جنوب خراسان در نزدیکی مرز افغانستان را حفاری نموده و این کاوشهای بسیار گرانبها گویای یک مطلب بس ارزنده است؛ تمدن.
موسس Speleology یا غار شناسی، یک زمین شناسی فرانسوی به نام ادوارد آلفرد مارتل متولد اول ژوئیه سال 1895 میلادی می باشد او تمام زندگی خود را وقف تحقیق و تفحص و بررسی و کاوش غارهای ناشناخته دنیا از روسیه گرفته تا آمریکا و بیشتر نقاط را کشف نموده و در سال 1890 تا 1963 میلادی در فرانسه انجمن غارشناسان را به وجود آورد و این انجمن امروزه تمامی فعالیت خود را مدیون این بزرگ مرد است و اکثر غارشناسان حرفه ای جهان از اعضای این انجمن می باشند.
غارنوردی تخصصی و شکل یافته امروزه مدیون زحمات پیشگامان غار نوردی جهان است که طبق دستور امپراطور اطریش در منطقه کارستی در اسلوونی صورت پذیرفته و بزرگانی چون لودویگ شون برن و یوهان و شیارد و الوازور هستند. و الوازو در سال 1689 میلادی اولین کسی است که با اکتشاف این غار مشاهدات خود را بر رشته تحریر در آورد و بعد از آن رفته رفته این رشته جای خود را در دنیای پر رمز و راز خود باز نمود.
 

غارهای ایران :


طویلترین غارهای ایران :


1- قوری قلعه: به طول 3140 متر واقع درمنطقه اورامانات پاوه، مربوط به دوره سوم زمین شناسی می باشد که در قسمت خردشدگی زاگرس قرار دراد. این غار از 12 تالار چند چشمه و آبشار تشکیل شده است. از ویژگیهای این غار، غاری است رودخانه ای و دریاچه ایی، این غار در سالهای 1973 مورد کاوش تیمهایی از انگلیس و فرانسه قرار گرفته بود تا سال 1371 توسط کانون کوهنوردان کرمانشاه به طور کامل کشف گردید.
2- غار چاه وزمه: این غار در نزدیکی آبادی کلهرود، در 30 کیلومتری شهر مورچه خور اصفهان واقع است و دارای یک تالار عظیم به طول 120 متر و عرض 50 متر می باشد که در انتهای تالار به شعبه ای متصل می گردد و طول کلی غار 3000 متر می باشد.


عمیق ترین غار ایران پراو:


این غار در ارتفاع 3050 متری از سطح دریا قرار دارد و از نظر ساختار زمین شناسی مربوط به دوران دوم زمین شناسی (دوره کرتاسه) می باشد. اولین بار در سال 1971 توسط یک گروه غارشناسی انگلیسی به سرپرستی آقای جان میدلتون کشف گردید و در سال 1972 به اکتشاف خود پایان دادند این غار دارای 22 حلقه چاه از 5 متر تا 42 متر می باشد و به طول 1364 متر و عمق 752 متر تا این تاریخ به ثبت رسیده است.
 

 

طولانی ترین غار رودخانه ای:


غار قوری قلعه ، به طول 3140 متر واقع در رشته کوه شاهو در استان کرمانشاه قرار دارد. این غار دارای ویژگیهای منحصر به فردی چه از لحاظ استالاگمیتها و چه از نظر نوع فعالیت در ایران می باشد.


بزرگترین غار دریاچه ای ایران :


علی سرد، در استان همدان قرار دارد به طول 2700 متر دارای راهروهای آبی و دریاچه های متعدد می باشد که قسمتی نیز از این غار در خشکی قرار دارد.


عمیق ترین چاه طبیعی ایران:


چاه دریا، در منطقه رفسنجان استان کرمان قرار دارد به عمق 83 متر.


بزرگترین تالار غارهای ایران:


غار رودافشان، در منطقه فیروز کوه در 70 کیلومتری شهر تهران واقع است دارای تالاری در ابتدا به عرض 50 متر و طول 180 متر است.

غارهای جهان:

طویلترین غارهای جهان:


غار ماموت ( mammoth) به طول 590629 متر در ایالت کنتاکی آمریکا
غار جول (jewel cave) به طول 215507 متر در ایالت داکاتا آمریکا 

عمیق ترین غارهای جهان:


غار کرابرا ( karbera cave) به عمق 2140 متر در گرجستان(آبخازیا)
 غار لامپریچسوفن (lamprechtsofen) به عمق 1632 متر در اتریش

طولانی ترین غارهای دریایی:


غار پینتد ( painted cave) به طول 374 متر در آمریکا
غار وایهاکوا (waiahaakua) به طول 352 متر در آمریکا

بزرگترین تالارهای جهان:


تالار غار ساراواک ( sarawak) به مساحت 162700 مترمربع در مالزی
تالار میاسروم (miaosroom) به مساحت 120000 مترمربع در چین

عمیق ترین چاه های طبیعی جهان:


غار ورتوگلاویکا ( vertoglavica) به عمق 603 متر در اسلونی
غار پاتکو گاست (patkov gust) به عمق 553 متر در کرواسی

بزرگترین غارهای لاوای جهان:


غار کازومورا ( kazumura cave) به طول 65500 متر و عمق 1101 متر در هاوایی آمریکا
غار کیپوکاکانوهینا (kipuka kanohina) به طول 26554 مترو عمق 232 متردر هاوایی آمریکا

سرپرستی و هدایت گروه :


هدف از درس هدایت گروه دانستن وظایف یک سرپرست قبل از اجرای برنامه، در حین اجرای برنامه، و بعد از اجرای برنامه می باشد. این مسئولیت در تیم و برنامه ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. زیرا در واقع جان افراد تیم در دست اوست به این دلیل که تصمیم گیرنده نهایی سرپرست تیم است اوست که برنامه را هدایت می کند و همه افراد تیم از سرپرست تبعیت می کنند و همین طور نحوه اجرای برنامه چه از لحاظ کیفیت و کمیت تا حدود زیادی به سرپرست بستگی دارد. و نتیجه گرفتن از برنامه نفرات تیم و خود سرپرست بدلیل صرف هزینه ها و زمان مهم می باشد.


نقطه اول


از لحظه ای که برنامه به ذهن یک فرد می رسد و یا اجرای برنامه به عهده یک شخص گذاشته می شود، مسئولیت سرپرستی او نیز آغاز می شود و شروع به برنامه ریزی و طراحی برنامه می کند.
وظایف سرپرست به سه دسته قسمت تقسیم می شود:
- وظایف قبل از اجرای برنامه
- وظایف در حین اجرای برنامه
- وظایف بعد از اجرای برنامه
 

 


وظایف سرپرست قبل از اجرای برنامه :


قبل از اجرای برنامه باید هدف از اجرای آن مشخص گردد و طبق آن برنامه ریزی گردد.
هدف از اینگونه طراحی، سازماندهی و انجام پیش بینی های لازم جهت اجرای موفقیت آمیز و لذت بخش یک برنامه کوهنوردی اجتناب از خطرات بالقوه کوهستان می باشد.
می توان 3 عامل اصلی را برای طراحی و برنامه ریزی در نظر گرفت :
1- طبقه بندی افراد
2- طبقه بندی برنامه
3- هزینه برنامه


1- طبقه بندی افراد:
تمام افرادی که خواهان شرکت در برنامه هستند، را می توان طبقه نمود. پس از طبقه بندی و با توجه به تواناییها می توان برای صعود دیواره ای بلند نفرات را انتخاب کرد و یا راهپیمایی چند ساعته د ر دشتی سرسبز و یا صعود قله ای را پیشنهاد نمود.
یک سرپرست می تواند برنامه را طبق افراد شرکت کننده تعیین و طراحی کند و یا بعد از تعیین بر نامه، نفرات خود را برای برنامه طبق طبقه بندی آنها مشخص سازد.
واقع گرایی در طراحی و اجرای برنامه های کوهنوردی اصلی انکار ناپذیر است. نباید تحت تاثیر احساسات به منظور تامین نظر دوستان، تسلیم خواستهای غیرمنطقی شده و تصمیم گیری نمود. برخی گذشتها و یا بلند پروازی های غیرمعقول می توانند خطر آفرین باشند. توجه کافی به قابلیتهای افراد علاوه بر تضمین سلامتی و موفقیت تیم، تجربه ای خوشایند و الگویی صحیح از یک صعود برنامه ریزی شده در ذهن تک تک شرکت کنندگان به یادگار باقی خواهد گذارد.


می توان افراد را بر حسب موارد زیر طبقه بندی نمود:


الف) تجربه
ب) توان (روحی و جسمی)
ج) مسوولیت پذیری


الف) تجربه


استمرار در کوهنوردی می تواند باعث افزلایش تجربه گردد. بدیهی است هوش، دقت نظر، مطالعه، و تبادل نظر با دیگر کوهنوردان و افراد با تجربه می تواند این روند را سرعت بخشد.
نباید فراموش کرد که همیشه میزان تجربه هر کوهنورد با سن و حتی سالهای فعالیتش رابطه مستقیمی ندارد بلکه کمیت و کیفیت برنامه های موفق اجرا شده توسط وی و همچنین عملکردش در برنامه های گذشته و حال بهترین شاخص تجربه اوست.


ب) توان:


توان به معنای قابلیت اجرای برنامه را می توان به 2 قسمت تقسیم کرد:
توان روحی – توان جسمی
منظور از توان جسمی، آمادگی اجرای برنامه های کوهنوردی اعم از عمومی مانند توازن هوازی، انعطاف پذیری، استقامت و تخصصی مانند سنگنوردی و یخ نوردی است.
توان روحی، آمادگی ذهنی مطلوب جهت تحمل فشارهای روانی ناشی از محدودیتها و سختیهای صعود است.
آمادگی روحی و جسمی مکمل یکدیگرند و در اکثر مواقع ضعف در یکی باعث افت دیگری نیز خواهد شد.


ج) مسئولیت پذیری:


لزوم شرکت در گروههای کوهنوردی ، قبول مسئولیت در حد توان و داشتن دیدگاههای جمع گرایی می باشد. افراد باید از برخی خواستها و تمایلات خود بخاطر دیگران چشم پوشی نماید و بجای تلاش برای موفقیت شخصی به دنبال کسب پیروزی گروهی باشند. معمولاً سرپرست یک گروه کوهنوردی ، پرمسئولیت ترین فرد گروه است.
در آخر طبق طبقه بندی افراد سرپرست تیم می تواند نفرات خود را برای برنامه مشخص سازد. اعم از اینکه برنامه از چه نوع درجه سختی و فنی برخوردار است می تواند نفرات خود را بر حسب تجربه و توانایی ها و مسئولیت پذیری انتخاب کند. تعیین صحیح نفرات تیم نقش مهمی در اجرای موفق برنامه ایفا می کند.
در صورت لزوم یک سرپرست می تواند برنامه های تمرینی برای برنامه اصلی خود در نظر بگیرد، و با اجرای برنامه هایی، شرایطی مشابه برنامه اصلی خود بوجود آورد تا در عین اینکه آمادگی افراد را اعم از تجربه، توانایی جسمی و روحی و مسئولیت پذری و ... بالا می برد، شناختی تقریباً کافی از نفرات شرکت کننده برای انتخاب و همچنین برخورد مناسب با آنها در برنامه اصلی بدست آورد. این تمرینات می توانند هم در داخل شهر باشند و هم در کوهستان. بدیهی است دشواری تمرینات به مرور از ساده به مشکل است . موفقیت در بر نامه های تمرینی باعث می شود گروه پیروزی را الگو قرار دهند. افزایش تجربه باعث افزایش توان روحی و جسمی می گردد.


2- طبقه بندی برنامه ها:
برنامه های کوهنوردی را می توان برحسب موارد ذیل تقسیم بندی نمود و یک سرپرست می تواند بر حسب موارد زیر برنامه خود را طراحی کند.
الف) مدت زمان اجرا
ب) فصل
ج) دشواری و سختی مسیر ( آشنایی با منطقه)


الف) مدت زمان اجرا:
زمان بندی و مدت زمان مورد نیاز اجرای هر برنامه ای را می توان تخمین زد. اگر در محاسبات دقت نکنیم احتمال دارد در اجرای برنامه با کمبود وقت و زمان مواجه شده ، مجبور شویم برنامه را ناتمام رها کرده، بازگردیم. تخمین مدت زمان برنماه می تواند از اهمیت خاصی برخوردار باشد زیرا براساس آن می توانیم تدارکات لازم را باخود در برنامه ببریم و برای استفاده روزانه برنامه ریزی کنیم و همین طور نفرات خاص خود را تعیین کنیم. هر قدر مدت زمان اجرا و تعداد روزها افزایش می یابد نیاز به پزشک و امکانات درمانی و نیز برخی امکانات خاص نیز بیشتر می شود.


ب) ارتفاع:
تنوع قلل، ارتفاعات گوناگون و شرایط اقلیمی مختلف که بر آنها حاکم است ، کوهنوردان را ملزم می سازد تا بر حسب توانایی تکنیکی (تیمی و فردی) و امکانات و ابزاری که در اختیار دارند برنامه ریزی نمایند.با غزایش ارتفاع، دما، اکسیژن و فشار هوا کاهش یافته و صعود دشوار تر می شود. به همین دلیل بهتر است قبل از اقدام به صعود قلل مرتفع ، سطح خود را در ارتفاعات کمتر و شرایط سهل تر محک زد و با آگاهی بیشتر نسبت به توانایی های خویش ، عازم مناطق مرتفع شد.
نباید فراموش کرد که در ارتفاعات همیشه محاسبات قبلی درست از آب در نمی آید. چون در کوهستان تغییرات دما و شرایط جوی شدیدتر و سریعتر می باشد، معمولاً آنها که خود را آماده ساخته اند، سالم تر و موفق ترهستند.
 

 

ج) فصل :
اطلاع از شرایط مختلف فصلهای سال و تاثیر آن بر کوهستان از لحاظ شرایط جوی، اختلاف دما و بارشها و همچنین اطلاع از مسیرهای صعود در فصول مختلف از وظایف مهم یک سرپرست است که با توجه به آنها و محدودیتی که بوجود می آورند برنامه ها را طراحی کند و در حین اجرا از آن موارد برای اجرای مو فق برنامه استفاده کند.
معمولا مسیرهای صعود در تابستان و زمستان متفاوت هستند.مسیری که در تابستان یک ساعته به سادگی طی می شود، برف کوبی پر حجم و چند ساعته زمستانه، می تواند آن را تبدیل به مسیری وقت گیر و بسیار دشوار و خسته کننده نماید. یال وسیعی که چمنزاری زیبا آن را پوشانده، در زمستان می تواند مستعد ریزش بهمن باشد. نباید فراموش کرد که همیشه تابستان ساده ترین و بهترین فصل صعود نیست . صعود کوه تفتان و سنگنوردی در بیستون به لحاظ گرمای طاقت فرسا و کمبود آب مثال بارزی بر این مدعاست.
د) دشواری و سختی مسیر( آشنایی با منطقه):
به لحاظ سا ختاری ، قلل، رشته کوهها و مناطق مختلف، دشواری صعود یکسانی ندارند. صعود یک کوه ممکن است از مسیری بسیار سهل الوصول باشد و از جهت دیگر نیاز به زمان بیشتر ، سنگنوردی و یا در زمستان به لحاظ تشکیل بهمنی بزرگ بسیار دشوارتر و خطرناکتر باشد.
پیش نیاز برنامه ریزی به طرق زیر صورت می گیرد:
1) عزیمت به منطقه و شناسایی مسیر مورد نظر از محل و یا یال نزدیک به آن در زمان مناسب.
2) عکسهای شناسایی، گزارش برنامه های مکتوب، نقشه و کروکی منطقه و مسیر.
3) کسب اطلاعات از کوهنوردانی که قبلاً به منطقه رفته اند.
در واقع بهتر است کوهنورد قبل از اقدام به صعود تا حد امکان مشکلات و محدودیتهای مسیر را شناسایی کرده و بداند با چه مسائلی مواجه خواهد شد. یقیناً شناخت مسیر و منطقه، عملکرد کوهنوردی را بهبود بخشیده و او را از لحاظ روانی قویتر می کند و او را قادر می سازد تا در زمان بروز مشکلات و خطراتی مانند، هوای خراب، گم کردن مسیر، حوادث و . . . ایمن ترین و ساده ترین راه را انتخاب نموده و صحیح ترین تصمیم را بگیرد.
به لحاظ دشواری و یا شرایط خاص برخی از مسیرها نمی توان تعدا نفرات را به دلخو اه مشخص نمود و مشکلات صعود، محدودیتهایی را به گوهن دیکته میکند. در صعود با طناب یک گروه 2 نفره سریعتر از گروه 3 نفره صعود می کند. برنامه ای که نیاز به برفکوبی زیادی دارد، 4 نفر راحتتر از یک گروه 2 نفره برفکوبی می کنند و . . .
3- هزینه برنامه:
معمولاً هزینه با مدت برنامه رابطه مستقیم دارد.مهمترین مواردی که هزینه های هر برنامه ای را تعیین می کنند عبارتند از :
الف) تدارکات

ب) حمل و نقل اعضاء و بارها
ج) وسایل خاص
الف) تدارکات
در برنامه های کوتاه مدت یکی دو روزه شاید این مورد خیلی مهم جلوه نکند اما با افزایش روزهای برنامه به یک یا چند هفته به طور قطع در هزینه و موفقیت تیم تاثیر می گذارد. تدارکات می باید بر حسب فصل و شیوه صعود تهیه گردد.
کم بودن تدارکات می باید نسبت به مدت زمان برنامه و نیز ناقص و یا نامرغوب بودن آنها می تواند به برنامه و یا گروه آسیب رساند و جلوی موفق اجرا شدن برنامه را بگیرد. به طور مثال اگر مقدار مواد غذایی زودتر از موعد مقرر اتمام برنامه تمام شود و یا اگر در زمستان کبریتها از نوع نامرغوب انتخاب و خریداری شوندو یا خوب عا یق بندی نشده و مرطوب شوند حتی با وجود هوای خوب و شرایط عالی همراهان صعود را با مشکل جدی روبرو خواهد کرد.می توان در برخی برنامه ها مقداری از تدارکات را قبل از اجرای برنامه و در شهر تهیه کردو بقیه را در حین اجرای برنامه از شهرها ، روستاها، و یا عشاشیر منطقه تهیه کرد.
انتخاب مناسب مواد غذایی با توجه به مدت زمان برنامه ، فصل دشواری و نیز در صورت امکان تقریبا متناسب با ذائقه اکثریت گروه می تواند در تامین صحیح انرژی افراد موثر باشد و تا حدودی جلوی فشار زیاد ناشی از ت لاش جسمانی شدید در ارتفاع و سرما را بگیرد.
و نیز سرپرست برنامه بهتر است از وارد بودن نفرات در شیوه استفاده از برخی وسایل تدارکاتی و عمومی مانند چادر، چراغهای خوراک پزی و روشنایی و غیره که د ر برنامه می تواند آسیب رسان باشند، مطمئن شود.
ب) حمل و نقل اعضاء گروه و بارها
توجه به ساعات حرکت وسایل نقلیه عمومی بین شهری اعم از اتوبوس، مینی بوس، قطار و هواپیما می تواند در انتخاب بهتر وسیله حمل و نقل و ایجاد تناسب تعادل بین وقت و هزینه راهنمای خوبی باشد. در برخی موارد تعداد زیاد نفرات هزینه را کاهش می دهد. به طور مثال زمانی که گروه محدودیت زمانی دارد و یا منطقه فاقد سرویس عمومی بوده و نیاز به کرایه نمودن وانت، جیپ و یا مینی بوس باشد.
معمولاً حجم بار برنامه های بلند مدت آنقدر است که نفرات گروه ترجیح می دهند از باربران محلی کمک گرفته و یا بل چهارپاداران وارد معامله شوند.
ج) وسایل خاص
برخی وسایل جزو وسایل کوهنوردی حساب نمی شوند. مانند یخدان حمل مواد غذایی، قابلمه بزرگ و غیره که گروه می باید آنها را تهیه کند . برخی دیگر برحسب اجرای برخی برنامه ها نیاز به وسایل خاص دارد مانند تور و یا چادر مخصوص دیواره های بلند، طناب ثابت و .
بطور کلی می توان وظایف سرپرست را قبل از اجرای برنامه به صورت زیر خلاصه کرد:
1- تعیین هدف برنامه.

2- طراحی و برنامه ریزی.

3- شناسایی منطقه مورد نظر.
4- پیش بینی مدت زمان اجرای برنامه.

5- تعیین نفرات شرکت کننده در برنامه.
6- تعیین مسئول تدارکات و مسوول فنی و در صورت لزوم برخی مسئولیتهای دیگر( مسئول مالی، امداد، راهنما، و ...)

7- تعیین نوع وسیله نقلیه.

8- آگاه ساختن مسئولین گروه یا والدین و دوستان کم

9- تشکیل دادن یک یا چند جلسه هماهنگی.

10- در صورت لزوم اجرای برنامه های تمرینی.

11- اطلاع از وضعیت آب و هوایی در طول اجرای برنامه
12- تخمین هزینه برنامه و بهینه سازی.

13- کنترل تدارکات برنامه و نیز وسایل فنی.

14- اگر برای برنامه وسیله نقلیه ای کرایه شده، کنترل و اطمینان حاصل کردن از وضعیت فعلی آن و پیش بینی های لازم برای جاده ها.

15- اطلاع سرپرست از برخی مسائل افراد تیمش بخصوص بیمارها.


وظایف سرپرست در حین اجرای برنامه


بدیهی است که بخش مهم وظیه یک سرپرست از لحظه اجرای برنامه آغاز می شود، البته این بدان معنا نیست که ب خش قبلی از اهمیت کمتری برخوردار است. هر چه یک سرپرست قبل از اجرای برنامه پیش بینی های لازم را کرده باشد و برنامه را به شکل خوبی طراحی کرده باشد در حین اجرای برنامه از فشار کمتری برخوردار است و می تواند به راحتی برنامه ریزی خود را به اجرا درآورد. و این قسمت از آن جهت مهم است که از این لحظه به بعد جان و سلامتی افراد گروه تا حدود زیادی در دست سرپرست است و نیز بتواند برنامه اش را طبق برنامه ریزی قبلی و موفق اجرا کند.
- در آغاز برنامه اوضاع روحی و جسمی نفرات و همچنین کوله و و سایل آنها و نیز وسایل عمومی را باید کنترل کرد تا در حین اجرای برنامه مورد و یا مشکلی برای گروه پیش نیاید.
- آگاهی از کل اوضاع در حال جریان و کنترل آنها می تواند جلوی خسارتهایی به برنامه را بگیرد.
- در برخی موارد گرفتن راهنمای محلی و با خبر شدن از اوضاع کنونی منطقه ضرورت پیدا می کند ولی همیشه نمی توان به گفته ها و اطلاعات محلیان اطمینان کرد به خصوص از بابت زمان بندیهای برنامه اما در عین حال باید به عقاید و رسوم آنها احترام گذاشت و افراد گروه را از این بابت توجیه کرد.
- مسیر ی آبی و شناسایی معابر از روی نقشه و اطلاعات قبلی گاه در برنامه ها هم ضرورت پیدا می کند. و از این جهت یک سرپرست باید به این فنون آگاهی داشته باشد.
- پیدا کردن محلهایی مناسب برای زمانهای استراحت و نیز شب مانی و کمپینگ در احیای انرژی و رفع خستگی گروه موثر است و نیز تنظبم زمانهای استراحت به موقع و کنترل آنها در این مورد نقش مهمی دارد.
- انتخاب صحیح نفراتی برای مسئولیت جلوداری و عقب داری گروه بدین صورت که این نفرات از افراد برجسته و قوی گروه باشند تا بتوانند ریتم مناسبی برای حرکت گروه بوجود آورند و نیز این امکان را به سرپرست بدهند، تا نظم خوبی برای تیم بوجود آورد و بتواند ابتدا و انتهای گروه را کنترل نماید.
- نظارت بر کار مسوولینی که برای برنامه تعیین شده ، اعم از جلودار، عقب دار، مسئول فنی ، تدارکات، مالی ، گزارش نویس، و ... از وظایف مهم سرپرست است.
- یک سرپرست باید در طول برنامه اطلاع دقیقی از وضعیت روحی و جسمی افراد داشته باشد و نیز از وضعیت امکاناتی آنها از بابت کوله، مواد غذایی و آشامیدنی ها و . . . باخبر باشد تا در موقع لزوم تدابیر لازم را به کار ببرد.
- سرپرست یک تیم می تواند این توانایی را داشته باشد که در گروه خود بین افراد ارتباط برقرار کند و نیز اگر خود سرپرست بتواند این ارتباط را بین خود و اعضاء قوی تر سازد در کیفیت اجرای برنامه تاثیر مثبت خواهد گذاشت.
- ایجاد نظم و هماهنگی و کنترل ریتم حرکت گروه و نظارت بر حرکت افراد و جلوگیری از پراکندگی آنان بهترین صعود را بوجود خواهد آورد.
- برخورد مناسب سرپرست با افراد گروه بر روحیه تیم تأثیر بسیاری خواهد داشت. هر عکس العملی از جانب او در نظر افراد جلب توجه خواهد کرد مانند چهره ای شاد، عبوس، نگران، گرفته و یا آرام و . . . که تیم از آن تاثیر می گیرد و احساس شادمانی ، نگرانی، دلهره و یا آرامش خاطر را در گروه می تواند بوجود آورد. به خصوص در مواقع دشوار و خطرناک که توان روحی و جسمی افراد ممکن است تقلیل یابد نقش سرپرست در این مورد بسیار مهم خواهد بود و تعیین کننده. تشویق ها و روحیه دادن ها و آرام کردن گروه در مواقع بحرانی باعث خواهد شد تیم سلامت و شاداب برنامه را به اتمام رساند.


وظایف سرپرست بعد از اجرای برنامه


معمولا وظایف سرپرست با خاتمه بر نامه تمام نمی شود، بلکه برخی کارهاست که بعد از اجرای برنامه سرپرست باید بدانها توجه داشته باشد.
دادن گزارش برنامه با نقشه و کروکی دقیق و یا پیگیری کار نویسنده گزارش بر نامه به گروه از آن جمله است.
پیگیری موارد مالی و برخی تصمیمات در باب آنها و نیز برخی تدارکات باقی مانده.
اطلاع حاصل کردن از اوضاع و سلامت افراد بعد از خاتمه برنامه.
پیگیری وسایل فنی و عمومی برنامه و کنترل کردن آنها و بازگرداندشان به گروه و یا صاحبانشان.
در صورت تمایل برگذاری جلسه پیشنهادات و انتقادات و بحث در مورد برنامه و . . .
بنابراین می بینیم که چه مسئولیت سنگینی بر عهده سرپرست قرار دارد. ولی از هنرهای یک سرپرست این است که بتواند برخی مسئولیتها را به شکل صحیحی بین نفرات گروه تقسیم کند و خود مانند یک مدیر بر کار آنها نظارت و کنترل داشته باشد و به آنها جهت و سو دهد. افرادی که برای این مسئولیت ها برگزیده می شوند باید هر لحظه سرپرست برنامه را در جریان کارها قرار دهد و گزارشی در اختیار سرپرست قرار دهد تا او بتواند طبق آنها برنامه بایستی آمار کامل و دقیق تدارکات را بداند و سرپرست را در جریان آن قرار دهد و نیز تهیه تدارکات برنامه باید زیر نظر سرپرست باشد و برای استفاده از آنها و تعیین مقدار سهمیه روزانه ( به خصوص غذایی ) در طول مدت برنامه با سرپرست هماهنگی کند.
 

 

در حین صعود در صورت برخورد با مسیرهای فنی، مسوول فنی برنامه مسئولیت تیم را به عهده می گیرد. بدیهی است خود سرپرست می تواند مسوول فنی هم باشد.
ممکن است سرپرستی بخواهد تمام مسئولیتها را خود به عهده بگیرد در این صورت سرپرست باید از تبحر خاصی برخوردار باشد تا بتواند هم از عهده مسئولیتهایش برآید و همچنین وظیفه سرپرستی اش را بخوبی انجام دهد ولی اگر غیر از این باشد خستگی و فشار شدیدی را باید تحمل کند که این باعث می شود تمرکز روی برنامه از بین برود و کنترل برنامه با مشکل مواجه شود و در برخی مواقع با خطر روبرو شود. برگزیدن کمک سرپرست می توان کمک و مشاور خوبی برای سرپرست باشد ، و نیز اگر احیاناً اتفاقی برای سرپرست تیم رخ دهد تیم دچار مشکل نشود و فردی وجود داشته باشد که این مسئولیت را به عهده بگیرد. در بعضی موارد آزاد گذاشتن برنامه و افراد می تواند در جذاب تر کردن برنامه برای نفرات موثر باشد به شرطی که سرپرست توانایی کنترل و جمع و جور کردن آن را داشته باشد، بدیهی است که این مورد در شرایط خوب برنامه و منطقه امکان پذیر است و همین مورد در شرایط دشوارتر مانند مه، مسیرهای صخره ای و یا بهمن خیز می تواند جان افراد را به خطر اندازد.
حال با توجه به آنچه گفته شد می توان خصوصیات یک سرپرست را بطور خلاصه به صورت زیر بیان کرد:
- آشنایی با اصول ابتدایی کوهنوردی و یخ و برف و همچنین گذراندن برخی دوره ها از جمله جهت یابی، هواشناسی، خطرات کوهستان ، نقشه خوانی، تغذیه ، کمکهای اولیه و . . .
- کنترل روانی و روحی خود در طول برنامه
- تجربه شرکت در چندین برنامه کوهنوردی
- اخلاق
- شناخت از خود ( نقاط قوت و ضعف، جسمی، روحی و . . . )
- انعطاف پذیری: مشورت با افراد و یا برخی از آنها و تصمی گیری نهایی توسط خودش، اصرار نورزیدن بی مورد بر اجرای کامل برنامه در صورت غیر ممکن بودن و یا خطر ریسک ننمودن.
- در هنگام خطر خونسرد، قاطع و سریع باشد
- باید آمادگی تحمل سخت ترین شرایط را داشته باشد
- واقع گرایی و تابع احساسات نشدن
- برخوردار بودن از توانایی روحی و جسمی بالا.
- تا حدودی توان خلاقیت و مدیر و مدبر بودن و قدرت کنترل
- قابلیت پذیرش انتقاد و یا پیشنهاد از جانب افراد گروه
در آخر باید این مورد را در نظر بگیریم که همیشه نمی توان یک سرسرست کامل بود و امکان خطا و اشتباه وجود دارد و نباید به خود غره شد و برنامه هایی اجرا کرد و افرادی را با خود برد که از حد توان ما خارج است. باید حد و حدود تواناییهای خود را بدانیم و آن را قبول کنیم و بر طبق آن برنامه ریزی کنیم. زیرا اگر خدای ناکرده اتفاقی در برنامه ای که ما سرپرست آن هستیم بیفتد موجب پشیمانی ها و مسائل جبران ناپذیری خواهد شد، چه بسا که کوهنوردان خوبی به همین دلایل کوهنوردی را کنار گذاشته اند.

بهداشت فردی و محیط:


در مورد دستور یا روش غذایی به نکات ذیل توجه داشته باشید.
در وعده های غذایی ناهار و شام غذاهای گوشتی گنجانده شود، گوشت علاوه بر پروتئین دارای مقدار زیادی آهن است . مصرف پرتقال و نارنگی با غذاها گوشتی،میزان جذب آهن غذا را سه برابر می کند، با توجه به اینکه کمبود آهن از علل افت کارایی ورزش است حتماً این نوع میوه ها با غذا صرف شود.
کلسیم از مواد بسیار ضروری برای بدن است ، خصوصاً ورزشکاران برای استحکام استخوانها به کلسیم بیشتری نیاز دارند. لبنیات و خصوصاً ماست منابع سرشار کلسیم هستند. در وعده هایی که شام میل می کنید حتماً مقداری ماست صرف کنید.
سبزیها حاوی ویتامین های گروه B,C هستند که کارایی ورزش را بالا می برند. در وعده های غذایی انواع سالاد سبزیهای تازه و پخته ، هویج پخته، نخود فرنگی پخته و . . . در نظر گرفته شود حتماً از این مواد استفاده کنید.
غذاهای دریایی حاوی انواع املاح و مواد لازم برای سلامتی است در وعده های غذایی نیز انواع ماهی و میگو مصرف شود.
جهت بازسازی ذخائر کلیوژن، عضلات و کبد پس از تمرینات ورزشی باید از مواد قندی و کربوهیدراتی استفاده شود خصوصاً در رشته های استقامتی و طولانی مدت مثل دوچرخه سواری، فوتبال، کوه پیمایی و . . . برنج، ماکارونی پخته و پوره سیب زمینی به همین منظور در برنامه غذایی گنجانده شود.
نوشابه های گازدار باعث مشکلات گوارشی مانند نفخ، سوءهاضمه، زخم معده، و . . . می شوند و در سراسر جهان از عوامل شناخته شده افت کارایی ورزش هستند.
سعی کنید به جای نوشابه گاز دار از ماءالشعیر یا اب معدنی و اب میوه استفاده کنید.
چای : فواید و مضرات:
حاوی مواد معدنی خصوصاً غلوئور است و در ایران که فلوئور به اب اضافه نمی شود خوردن چای توصیه می شود.
در مواردی که فرد اسهال است و آب زیاد نمی خورد ، خوردن چای بسیار مفید است.
چای با داشتن مواد محرک بیدای تا حدودی در بیداری و هوشیاری فرد موثر است.
مضرات
خوردن چای بلافاصله همراه با غذاهای پروتئینی باعث حذف آهن غذا می شود، پس حداقل 2-1 ساعت بین خوردن چای و غذاهای گوشتی فاصله بیندازید.
خوردن چای توسط بعضی بعضی از متخصصین گوارش در وست توصیه نمی شود.
در کسانی که مرتباً سوزش سر دل دارند، خوردن چای به میزان زیاد توصیه نمی شود.
خوردن مرتب چای در بیکاری مطلق توصیه نمی شود چون فرایندی وقت گیر است.
تنها دو عامل باعث رشد عضله و ایجاد بدن عضلانی می شود:
کار با عضله (ورزش)
تغذیه مناسب با مصرف انرژی استفاده از مواد نیروزا به هیچ وجه باعث عضلانی شدن فرد نمی شود. مواد نیروزا شاید در کوتاه مدت موجب افزایش انرژی فرد شود ولی اصلاً باعث بزرگ شدن عضله و تداوم قدرت عضله نخواهد شد. بسیاری از این مواد و داروها برای انسان سالم ترکیبات مضری هستند و عوارض جانبی شدیدی به همراه دارند.
سنکوب چیست؟
ایا تا کنون با فردی مواجه شده اید که د جلوی چشمان شما ناگهان غش کند. به این حالت اصطلاحاً سنکوب می گویند. در این مورد فرد به مدت کوتاه هوشیاری خود را از دست می دهد و ممکن است در اثر سقوط دچار آسیب به نواحی حساس مثل جمجمه شود. سنکوب معادل تشنج نیست. شایع ترین علت سنکوب نرسیدن خون به مغز در اثر ایستادن به مدت طولانی است و لی علل مهم دیگری هم دارد و باید فرد حتماً به پزشک مرراجعه نماید. بهترین اقدام در مواجهه با این مورد بلند کردن پاهای بیمار است تا بدین ترتیب خون به مغز برسد. هیچگاه سر بیمار را بلند نکنید و فقط کمی گردن وی را به عقب خم کنید تا مسیر هوای وی باز بماند.
خطر بوتولیسم را جدی بگیرید
چند گرم از سم بوتولیسم کافی است تا کل جمعیت جهان از بین بروند. سم بوتولیسم خطر عمده ای در استفاده از غذاهای کنسرو شده به شمار می رورد. اگر در هنگام تهیه کنسرو دقت کافی صورت نگیرد ممکن است این سم در آن رشد کرده باشد. سم مذکور نسبت به حرارت بسیار حساس است و 20 دقیقه جوشاندن کنسرو قبل از باز کردن در قوطی قطعاً باعث از بین رفتن سم می شود. مسمومیت غذایی به دنبال استفاده از کنسرو خصوصاً اگر همراه با دوبینی، لکنت زبان و احساس شل شدن قسمتی از بدن باشد، باید شک به بوتولیسم را در انسان برانگیزد.
 

 

متوکلرپرامید و خطرات آن
متوکلوپرامید که نام دیگرش پلازیل است دارویی بسیار پر استفاده در ایران می باشد که بیشتر جهت درمان استفراغ از آن استفاده می کنند. جالب است بدانید که مصرف این دارو اصلاً در خارج از کشور مجاز نیست و به ویژه در بچه ها با احتیاط فراوان استفاده می کنند. مصرف داروهای ضد استفراغ دیگر جهت درمان این بیماری به توصیه پزشک ، بهتر از این داروست. به علاوه گاهی با مصرف این دارو توام با نوعی گرفتگی شدید عضلانی خصوصاً در ناحیه گردن است به طوری که گردن فرد به ناگهان کج می شود. این عارضه را می توان به راحتی با مصرف ضد متوکلرپرامید بر طرف کرد.
هاری آیا هنوز هم جدی است؟
خطر گازگرفتگی حیوانات مبتلا به هاری در سر تا سر دنیا هنوز جدی است، گاز گرفتگی سگ، خرس ، روباه، و جوندگان دیگر در ایران نیز همچنان به عناون خطری جدی وجود دارد. متاسفانه اگر در مراحل اولیه به داد فرد گازگرفته نرسیم عفونت مغزی ایجاد شدهد رد مبتلا را هلاک می کند و پزشک کار زیادی برای بیمار نمی تواند انجام دهداگر اب گاز گرفتگی توسط حیوانات مشکوک مواجه شدید سریعاً زخم را با آب و صابون بشویید و بیمار را هر چه سریعتر به نزدیکترین اورژانس انتقال دهید و مقامات محلی را از بابت وجود حیوان مشکوک مطلع سازید.
پینه و میخچه را چه باید کرد؟
پینه و میخچه دو نوع ضخیم شدگی لایه خارجی پوست در پاسخ به اصطکاک شدید پوست با ز مین یا کفش یا پوست مجاور است. میخچه تقریبا در همه موارد ناشی از پوشیدن کفش و فشار روی پوست انگشت است. اگر پینه و میخچه پدید نیاید پوست از هم گسیخته می شود و هزاران میکروب وارد بدن می شوند. پس یادتان باشد اگر پینه یا میخچه بوجود آمده است مقصر شما هستید نه پوست شما ( هر چند پوست بعضی از افراد مستعد پینه یا میخچه سازی است). تنها درمان علمی این دو عارضه پوستی سوزاندن آنها به وسیله مواد است ولی در کشور ما برخی از پزشکان میخچه را با عمل جراحی کوچکی خارج می کنند، باید گفت که عمل کردن میخچه هر چند از نظر علمی توصیه نشده است ولی ظاهرا بی خطر است و ضایعه بهبود می یابد.
احیای قلبی و ریوی چیست و چه موقع باید فرد را احیاء کرد؟
دانستن احیای قلبی ریوی که همه مردم دنیا آرا به نام CPRمی شناسند یکی از مهم ترین مسایلی است که در جوامع پیشرفته به همه مردم آموزش داده می شود. ایا به هر فردی که ظاهراً حرکتی ندارد باید ماساژ قلبی و تنفس مصنوعی داد خیر.
اگر با فردی مواجه می شوید که بیهوش است ( به هر علت) و نبض و یا تنفس ندارد باید حتماً عملیات مخصوصی را آغاز کنید.چطور می توانید از وجود نبض یا تنفس مطمئن شوید، دو انگشت اشاره و میانی خود را با همروی کنار گردن فرد( کنارتر از خط وسط) بگذارید اگر نبض احساس نکردید می توانید از نبود نبض مطمئن شوید ( البته این کار تا حدی نیاز به مهارت دارد ولی کار ساده ای است) برای اطمینان از نبود تنفس می توانید سه راه وجود دارد.
جناغ سینه بیمار را کنار بزنید اگر هیچگونه حرکتی نداشت مطمئن باشید بیمار تنفس ندارد.
گونه خود را به دهان وی نزدیک کنید اگر بیمار نفس نداشته باشد گونه شما گرم نمی شود.
گوش خود را به دهان بیمار نزدیک کنید. اگر صدای نفس کشیدن وی را نشنیدید می توانید مطمئن باشید که تنفس قطع شده است.
حمل کیف سنگین توسط بچه ها ممنوع است؟
خوشبختانه مدتی است که حمل کوله پشتی به جای کیف توسط بچه مدرسه ایها ( والبته دانشگاهی ها) رسم شده است. کیف های دستی سنگین اگر پشت سر هم این دست و آن دست نشود موجب خمیدگی ستون فقرات به یک سمت می شود و از نظر بهداشتی حمل آنها صحیح نیست، کوله پشتی باعث توزیع فشار به میزان یکدست بر دو طرف ستون فقرات می گردد. با این حال حمل کوله های سنگین نیز روی خمیدگی های ستون فقرات خصوصاً در بچه ها اثر سوء دارد.
حمل کوله های یک طرفه نیز صحیح نیست.
استحمام و ورزش پس از صرف غذای سنگین ممنوع است؟
پس از صرف غذا به ویژه غذاهای سنگین ، قسمت عمده خون بدن به سمت دستگاه گوارش جاری می شود و عضلات پوست، خون زیادی ندارند. استحمام خصوصا با آب گرم موجب گشاد شدن عروق یزر پوست می شود. ورزش کردن نیز باعث جاری شدن خون به سمت عضلات می گردد. در هر دو حالت خون دستگاه گوارش کاهش می یابد و فرد دچار سوء هاضمه می شود. حداقل 2 ساعت پس از صرف غذای سنگین فعالیت های خود را محدود کنید.
در رفتگی مفاصل معمولاً حالت اورژانسی ندارد؟
در رفتگی مفصل زانو جزو اورژانس های مهم به حساب می آید. در رفتگی شانه، مفصل لگن و سایر مفاصل بدن هیچ کدام حالت اورژانسی ندارند. علت اورژانسی بودن در رفتگی زانو، ضایعات عروقی همراه آن است. گاهی در رفتگی زانو موجب قطع عروق اصلی پا می شود و نهایتاً موجب قطع عضو می شود. در رفتگی مفصل زانو بیشتر در تصادفات اتومبیل و همچنین در کوهپیمایی شایع است. توجه کنید که هرگز خودتان هیچکدام از م فاصل دررفته را جا نیندازید. این کار فقط مربوط به ارتوپد می باشد.
عسل درمان کننده است؟
حضرت علی سالها قبل در پاسخ به شخصی که از درد شکم می نالید فرمودند: عسل بخور و سپس یه خصوصیات درمانی عس اشاره کردند که « در عسل شفاست و عسل درمان کننده است» جدیدترین مقالات علمی نیز نشان داده است که عسل خواص طبیعی فراوان دارد.
از جمله اثرات ضد باکتریایی و ضد قارچی، در مان سرطان ، درمان سوختتگی ، درمان زخمها، تسریع در بهبود پیوند پوستی ، درمان اسهال، درمان گاستروانتریت و ... مطالعات فراوانی ثابت کرده است که عسل در درمان انواع زخم معده موثر است.
زنبورگزیدگی و اقدامات لازم برای آن
نیش زنبور برخی اوقات موجب مرگ انسان میشود ( البته بسیار به ندرت). هر چه واکنش حساسیتی بدن نسبت به نیش زنبور بیشتر باشد، خطرناکتر است. زنبور اگر وارد دهان شود گاهی اوقات بعد از نیش باعث ورم شدید حنجره و متعاقب آن خفگی می شود. واکنش معمولی نسبت به نیش زنبور ورم و قرمزی اطراف نیش است. اگر خود نیش داخل پوست برود باید سریعاً آنرا با تیغ برداشت، برداشتن آن با موچین یا وسایل مشابه توصیه نمی شود چون زهز بیشتری به دنبال له شدن نیش وارد بدن می شود.
اگر نیش ها متعدد باشد بهتر است فرد تا 24 ساعت تحت کنترل باشد. از کیسه آب یخ ، بالا نگهداشتن عضو استفاده از پماد کالامین می توان برای التیام محل نیش استفاده کد. اگر واکنش سریع باشد از داروهای کورتون به مدت کوتاه استفاده می کنند. واکنش های بسیار شدید نیاز به ویزیت اورژانس دارد.
بهترین راه مقابله با تب چیست؟
تب علامت بیماریهای مهم است ، در راس این بیماریها عفونتها می باشند. به این ترتیب به این توصیه ها دقت کنید.
علت تب حتماً باید کشف شود.
اگر تب از 5/38 درجه دهانی( با اندازه گیری از راه دهان – درجه 3 دقیه باید زیر دهان باشد) یا 38 د رجه زیر بغل کمتر باشد عجله ای در درمان آن نداشته باشید.
نوارهای اندازه گیری تب روی پیشانی وسیله قابل اطمینانی نیستند.
اکر تب خیلی بالا باشد و بخصوص اگر بچه سابقه تب و تشنج داشته باشد به این گونه عمل کنید.
الف) محیط ا خنک نگه دارید ، مطمئن باشید بچه سرما نمی خورد.
ب) لباسهای فرد دچار تب را کم کنید.
ج) وسایل پاشویه را آماده کنید ( به این منظور ظرف آب ولرم و چند دستمال معوملی کافی است، هیچگاه نمک یا الکل به آن اضافه نکنید. )
د) دستمال خیس را روی شکم و ران آن بگذارید از روی پیشانی چندان موثر نیست چون سطح پوست در این ناحیه کم است.
ه) با تکرار 2 ساعته اگر تب پایین نیامد از بهترین داروی تب بر دنیا یعنی استامینوفن به میزان لازم استفاده کنید، از آسپرین ASA یا سایر داروها استفاده نکیند مگر با تجویز پزشک.
آیا میدانید مصرف درازمدت و بی رویه مسکن ها چه آسیبی به بدن می رساند؟
( استامینوفن، آسپرین و . . .) ممکن است منجر به نارسایی مزمن کلیه شود و زندگی شما را با حدیث تلخ دیالیز توام سازد. اگر محلی از بدنتان درد می کند خصوصاً سردرد ، کمردرد، از استامینوفن(ترجیحاً) می توانید به مدت کوتاه 5 تا 10 روز ولی به میزان موثر و مناسب استفاده کنید ولی آن را مثل نقل و نبات استفاده ننمائید.
کدام یک از انواع اسهال مهم است و نیاز به توجه خیلی زیاد دارد؟
قاعده کلی در درمان اسهال وجود دارد و آن عدم استفاده از داروهای ضد اسهال ( مثل دیفنوکسیلات) است. اسهال وسیله ای دفاعی برای بدن جهت خارج کردن سموم غذایی و میکروبی از بدن ا ست. اسهال در این موارد فرد را خطر جدی مواجه می کند:
هر نوع اسهال خونی
هر نوع اسهال مزمن (بیش از 3 هفته)
هر نوع اسهال شدید در شیرخواران و بچه های کوچک (زیرا آب زیادی از بدن بچه ها از دست می رود و اطفال نسبت به بزرگسالان در مقابل کم آبی ضعیف تر هستند) در مجموع به خاط داشته باشید که برای درمان اسهال 3 کار باید انجام دهید و 1 کار نباید انجام دهید:
به پزشک مراجعه کنید.
آب بدن را تامین کنید.
در صورت نیاز و به تشخیص پزشک از آنتی بیوتیک استفاده کنید.
آیا ارتباطی بین نوع آب و بروز سنگ کلیه وجود دارد ؟
بسیار ی از مردم فکر می کنند اگر آب دارای املاح باشد باعث بروز سنگ کلیه می شود. این عقیده تا حدی درست است و تا حدی نادرست. توجه کنید که املاح موجود در آب وارد کلیه نمی شوند و امکان دارد باعث بالا رفتن سطح املاح به طور موقت در خون شوندولی سریعاً سطح ا ین املاح در خون کاهش می یابد و اگر کلیه ها سالم باشند، بدون هیچ مشکلی املاح دفع می شوند. کلسیم مهمترین یونی است که اگر غلظت آن در خون بالا رود ، بروز سنگ کلیه را در افرادی که زمینه سنگ سازی در کلیه های آنها وجود دارد افزایش می دهد، بنابراین به افرادی که کلیه سنگ ساز دارند توصیه می شود از مصرف زیاد لبنیات که حاوی کلسیم است پرهیز کنند. آبهای پر املاح بدین ترتیب نقش مهمی در بروز سنگ کلیه دارند.
آرتروز چیست و چه درمانی دارد؟
آرتروز به ساییدگی مفصل ( مخصوصاً زانو) می گویند. آرتروز گاهی با تورم و تغییر شکل همراه است . یادتان باشد آرتروز بیماری افراد مسن است و به ندرت در جوانان دیده می شود. دردهای گردنی، کمری، و دردهای گذری سایر مفاصل را به خصوص در دوان جوانی و میانسالی به آرتروز نسبت ندهید. آرتروز درمان ندارد ولی تا حدی قابل پیشگیری است. مهمترین راه پیشگیری از آن رعایت بهداشت مفاصل است. برداشتن و حمل صحیحی اشیا را یاد بگیرید. سعی کنید دست کم از 40 سالگی به بعد به جای چهارزانو یا دو زانو نشستن از صندلی راحتی استفاده کنید. هنگام پایین آمدن از سرازیری خصوصاً در کوهستان تند راه نروید و حتما از باتوم اسکی جهت بالا و پایین استفاده کنید.
برای سوزش سر دل چه می توان کرد ؟
سوزش سر دل شکایت بسیار شایعی است که عمدتاً به علت پس زدن اسید معده به داخل مری ایجاد می شود.
افراد چاق و پرخور بیشتر از افراد لاغر به آن مبتلا می شوند ولی گاهی اشکالات زمینه ای در ناحیه روده ورودی معده باعث می شود در شرایطی که انتظار آن را نداریم اسید به داخل مری پس بزند و باعث سوزش مری شود.
بهتر است بدانید پوشش داخل معده در مقابل اسید مقاوم است ، چه باید کرد. اگر گاهی به این حالت مبتلا می شوید می توانی با خوردن وقداری شربت آلومینیوم ام جی اس مشکل را برطرف کنید و در همان روز یک وعده از غذای خود کم کنید، اما اگر به طور دائم به آن مبتلا هستید از این دستورات پیروی کنید.
غذای سنگین نخورید.
در وعده های بیشتر ولی در حجم کمتر غذا را میل فرمایید.
پس از غذا خوردن بلافاصله دراز نکشید.
هنگان خوابیدن اندکی زیر سر خود را بلندتر کنید.
سیگار نکشید.
قهوه و چای کمتر استفاده کنید.
اگر تا چند ماه با این تمهیدات خوب نشدید به پزشک مراجعه کنید تا علاوه بر همین دستورات از داروهایی نظیر سایمتدین و ه م خانواده های آن یا امپرازول به این منظور استفاده شود.

اکوسیستم کوهستان و راههای حفاظت از آنها:


کوهها چه نقشی در زندگی انسان دارند؟
ما همه فرزندان کوهستانیم چه در ساحل دریا ، چه کیلومترها دور از کوهستان و چه در مناطق کوهپایه ای زندگی کنیم؟
- 80% آب شیرین جهان از کوهها تامین می شود.
- 50% مردم جهان از نظر آبی به آبخیزهای کوهستان چشم دوخته ا ند.
- 28%جنگلهای جهان در مناطق کوهستانی قرار دارند.
- 5/1 سطح سیمای زمین را کوهها تشکیل می دهند.
- 10/1 مردم جهان در مناطق کوهستانی ساکنند.
- 3/1 مردم جهان از نظر جنبه های گوناگون (مانند: غله- معدن- چوب و برق) به کوهها وابسته اند.
- کوهها تامین کننده حیات دشتها هستند.
- مانند سدی در مقابل جریانات هوا قرار گرفته موجب تغییرات دما گردیده بارندگی را در ارتفاعات فراهم می آورند.
- آخرین پناه حیات وحش پرندگان مختلف می با شد.
- محل رویش گونه های مختلف گیاهان بخصوص گیاهان داروئی است.
- مرکز نشأت گرفتن تمدن ها و فرهنگهای گوناگون بحساب می آیند.
 

 

با این حساب می توانیم بگوییم وظیفۀ کوهنورد در مقابل کوهستان بسیار سنگین است پس ما باید در حفاظت از محیطهای کوهستانی بیشتر از افراد غیر کوهنورد بکوشیم، اما چگونه؟
نخست باید اکوسیستم کوهستان را بشناسیم و سپس راههای حفاظت از آنرا پیدا کنیم/
اکوسیستم چیست؟
اکوسیستم که مترادف آن زیست بوم می باشد عبارت است از مجموعه تشکیل دهنده عوامل موجود در یک محیط که در کنار هم قرار گرفته و وضعبت خاصی را بوجود میاورند، اطلاق می گردد این عوامل ممکن است انسان- سایر موجودات زنده، آب و هوا ، خاک، سنگ، و پوشش گیاهی باشد.
اکوسیستم های مختلفی تعریف شده که عبارتند از اکوسیستم های کوهستان ، جنگل، کویر ، تالاب و .. .
پس نتیجه می گیریم هر کدام از عوامل موجود در اکوسیستم کوهستان چقدر در تغییر اکوسیستم می تواند مو ثر باشد و متاسفانه اکثر تغییر از جانب انسان و آن هم در جهت بهبود اکوسیستم بلکه در تخریب آن انجام می گیرد.
چرا اکوسیستم کوهستان حساس، آسیب پذیر و شکننده است؟
به دلیل شکل فیزیکی و اکولوژی مناطق آسیب پذیر محسوب می شوند وجود شیب و قله ها و دره ها و یالها، وضعیت پیچیده ا ی را در این محیط بوجود می آورد؟
ترمیم پوشش گیاهی تخریب شده در شیب های تند مشکل و بعضاً غیر ممکن است.
گاهاً ممکن است با چند قدم پیشروی در کوهستان شاهد تغییر آب و هوایی کاملاً متفاوت باشیم.
با گرفتن صذ متر از ارتفاع گوئی صد کیلومتر عرض جغرافیایی را طی کرده ایم و بطور متوسط یک در جه از دمای هوا کاسته می شود.
 

 

هر یک جبهه های مختلف کوه به علت قرار گرفتن در وضعیت خاصی از آب و هوا، پوشش گیاهی، درجه حرارت ویژه می باشد با جابجا کردن حتی یک سنگ اکوسیستم موجود کوهستان به هم می ریزند در ارتفاعات عمر فصل رویشی کوتاه و فقط گیاهانی قادر به ادامه حیات هستند که از قدرت انطباق بالائی برخوردار می باشند.
شرایط متغیر و متضاد آب و هوائی در ارتفاع همگی باعث می شوند کوچکترین دخالت منجر به تخریب شدید این مناطق گردد.
به علت حضور شرایط سانحه خیز ی و آسیب پذیری جوامع کوهستانی نیز به همان نسبت آسیب پذیرند.
تمام زیست بومهای کوهستانی مشابه نیستند اما همه آنها چه در جنگل های استوائی، چه در سبزه زارهای کوههای آلپ و یا در امتداد جویبارهای ناشی از یخچالهای طبیعی دو چیز را با هم مشترک می دارند.
ارتفاع و گوناگونی تغییرات سریع در ارتفاع، شیب تند یا ملایم و زاویه تابش خورشید تاثیر عجیب و نفوذی باور نکردنی روی دما، باد، رطوبت و ترکیب خاک در فواصل کم دارد. این تغییرات پیچیده و ظریف مجموعه هائی از حیات را به وجود می آورند که در هیچ کجا جز در یک ارتفاع یعنی در یک رشته کوه مشخص یافت نمی شود.
در ارتفاعات بالا گیاهان و جانوران بومی ساز و کارهای ویژه ای برای بقای خود بوجود می آورند . برخی گلهای وحشی کوههای آلپ برای مثال به طوری خود را شرایط اطاف وفق داده اند که در سایه یک صخره سنگ منفرد و مجزا، زندگی می کنند.
اولین حرکت های جهانی حفاظت:
در سال 1992سازمان ملل در کنفرانس زینی معروف شد در شهر ریودوژانیرو برزیل در بخش 13 دستور کار 2 توجه جهانیان را به آسیب پذیر بودن اکوسیستم کوهستان معطوف نمود.این بخش به مدیریت محیط های کوهستانی و توسعه پایدار کوهستانها اختصاص دارد و توصیه ها و دستورالعملهایی را به منظور محافظت از این نواحی ارائه می نماید. همچنین در این بخش رسیدگی و توسعه اجتماعی اقتصادی جوامع کوهستانی ضرورتی فوری و حیاتی تعریف شده است. بعد از کنفرانس ریو فعالیت ها و تلاش ها از طرف کشورها و سازمانهای دولتی و غیردولتی به منظور اعمال مدیریت صحیح در این کشورهای مختلف در ر ا ستای مبادله اطلاعات بین کشورهای کوهستانی جهان و حمایت از توسعه پایدار نواحی کوهستانی گام برداشته است.
 

 

مهمترین اقدام گردهمایی کوهستان در سالهای اخیر تشکیل اولین اجلاس جهانی کوهستان است که در خرداد 1379 در کشور فرانسه بر گزار شد که به مسائل مرتبط با اکوسیستم های کوهستانی پرداخت.
 

کوهها تامین کننده آب شیرین جهان


میدانیم 3/4 سطح کره زمین را آب فرا گرفته که از این مقدار آب موجود روی زمین فقط 3% قابل شرب و قابل دسترسی می باشد که بصورت چشمه ها و رودها جاری می باشد. درصد بیشتری از نزولات آسمانی در ارتفاعات می باشد که یا بصورت رود جاری می شود یا در کوه ذخیره می شود که ذخیره شدن یا بصورت نفوذ در داخل کوه می باشد یا ب صورت یخچالها و برفچالها به مرور زمان ذوب شده و جاری گردید و ادامه زندگی انسان و جانوران و گیاهان می شود به همین علت می باشد که کوهها را برجهای آب نام گذاری کرده اند. تلفات آب در کوهستان به علت دمای پایین تر کمتر است و مقدار بیشتری از بارندگی تبدیل به آب جاری می شود یا به زمین نفوذ می کند.
آب در کوهستانهای بلند از کیفیت بهتری برخوردار می باشد و به علت حرکت در شیب قدرت پالایش بیشتری دارد. آب رودها به صورت طبیعی تصفیه شده و خطر آلودگی کمتری نسبت به آبهای جاری در دشتها دارد.
عوامل تخریب چیست؟
الف) جاده سازی – با احداث جاده ای غیر اصولی در محیط کوهستان زخمی بر سیمای زیبای کوهستان وارد می شود.
در سالهای اخیر احداث جاده های کوهستانی حتی در ارتفاعات بسیار بلند توجه به عوارض حاصله از آن با شدت انجام می شود جاده سازی در کوهستان باید از اصول خاصی پیروی نماید در غیر اینصورت عوارضی از قبیل جابجایی های سنگین به صورت لغزش و رانش را در پی خواهد داشت. حجم قابل توجه خاکبرداری در شیب می تواند خسارات جبران ناپذیر فراوانی را بوجود آورد.
ب) چرای بی رویه – عدم تعادل دام و مرتع در سالهای اخیر که تعداد دام به 3 برابر حد استاندارد رسیده فشار بیش از حد را به مراتع کوهستانی بویژه در ا رتفاعات وارد می کند.
با توجه به کوتاه بودن دوره رشد گیاهان در ارتفاعات بخاطر سرمای زیاد چرای بی موقع توان رشد کافی را از گیاهان گرفته و فقر پوشش گیاهی را بوجود می آورد و به تدریج پوشش به طرف تخریب پیش می رود.
ج) تخریب جنگلها- تبدیل جنگلها و مراتع کوهستانی به اراضی کشاورزی و مسکونی به دلیل رشد سریع جمعیت از عوامل عمده تخریب جنگلها می باشد با تراشیدن جنگل خاک با ارزش شسته شده و پوشش گیاهی از بین رفته و صخره ها نمایان شده امکان ترمیم طبیعت را از آن سلب می کنیم.
د) معادن- افرادی جهت کسب درآمد با بدست آوردن مجوز به هر طریق ممکن با تمام لوازم و تجهیزات پیش رفته وارد معرکه شده و ضربه های جبران ناپذیری را به اکوسیستم وارد می کنند.
ه) گردشگری- رواج زندگی ماشینی در چند دهه اخیر مردم را به صورت گردشگر به محیط های کوهستانی فرا خوانده و هجوم بیش از حد آنها به طبیعت کوهستان آسیب های فراوانی را میرساند از جمله :
1- تخریب پوشش گیاهی بعلت حرکت در خارج از مسیرهای تعیین شده.
2- بجا گذاشتن زباله های تجزیه نشدنی که این امر هم می تواند چهره زیبای کوهستان را زشت نموده و هم آلودگی حاصل از تجزیه زباله ها محیط کوهستان را آلوده کرده که به تبع آن محیطهای دشت و شهر نیز آلوده می شود لازم است بدانیم بعضی از زباله ها برای تجزیه شدن زمان بسیار طولانی را نیاز دارد مثل شیشه که حدود یک میلیون سال آلومینیوم 1000سال، ظروف پلاستیک 150 سال و ظروف حلبی از قبیل ظرف تن ماهی و ظرف کنسرو 100 سال و بعضی زباله ها بعلت اینکه مواد سمی و شیمیایی خطرناکی دارند مضر این مناطق بوده و هرگز نباید در مناطق کوهستانی رها شوند مثل باطری های فرسوده.
 

 

3- بازگشت از مسیرهای شن اسکی که به فرسایش سریع کوه کمک می کند.
4- ساخت دکه و رستوران در ارتفاعات که به علت حضور گردشگران و نبودن متولی این مناطق هر روز شاهد ازدیاد قارچ مانند این اماکن می شویم که بیشترین ضربه را به این محیط ها وارد می کنند.
5- استفاده از گون و شاخه درختان برای پختن غذا و دم کردن چایی از عوامل مهم تخریب محیط های کوهستانی محسوب می شوند.
وظیفه کوهنوردان چیست؟
آگاهی دادن به سایر کوهنوردان و کسانیکه به عنوان گردشگر به منطق کوهستانی می ایند و هیچگونه اطلاعاتی از این محیط ها ندارند و اصولاً اهمیت کوهها را نمی دانند و مطلع ساختن همه از اینکه کوهها چه نقشی در زندگی انسانها دارند.

بهداشت فردی:


رعایت بهداشت لازمه سلامتی می باشد که در تمام مکانها و زمانها اجتناب ناپذیر است و بالطبع محیط پاک کوهستان نیز از آن مستثنی نمی باشد. بهداشت اجزاء متعددی دارد که در این مقوله جزء فردی آن مورد بررسی قرار می گیرد.
بهداشت فردی به مجموعه اقدامات و فعالیتهایی اطلاق می گردد که یک فرد باید جهت حفظ سلامت خود بکار بندد. با توجه به این که پیشگیری کم هزینه تر و راحتتر از درمان است، پس چه پسندیده است که با رعایت بهداشت خود را از عوارض بروز بیماری و نیز ناتوانی هایی که در اثر آن ایجاد می شود، رها کنیم.
رعایت بهداشت فردی در محیط کوهستان استراتژی خاصی را با توجه به موقعیت مکانی و امکانات می طلبد که در این نوشتار سعی می گردد، بهداشت اجزاء مختلف بدن بطور خلاصه و کلی توضیح داده شود.
پوست و مو
پوست بزرگترین ارکان بدن می باشد و با توجه به گستردگی و شکلهای متفاوت آن در قسمتهای مختلف بدن بحث خاص خود را می طلبد.
الف) پوست صورت:

پوشاندن کامل پوست صورت تقریباً غیر ممکن است زیرا ناگزیر باید اطراف چشم و بینی باز باشد. گاهی نیز در اثر گرما مستور کردن صورت عملی نمی باشد. جهت حفاظت آن از آفتاب بهترین کار مانع فیزکی مثل کلاه یا چتر می باشد ولی چون با افزایش ارتفاع میزان اشعه ماوراء بنفش نیز افزایش می یابد و نیز بازتاب این اشعه از سطح یرف و یخچالها صورت می گیرد بهتر است همزمان از کرمهای ضدآفتاب که درجه حفاظتی بالای 25 داشته باشند، نیز استفاده گردد.
در محیط های سرد نیز شایسته است پوست صورت علاوه بر حفاظت توسط پارچه با روبندهای مناسب یا وازلین یا گلیسیرین نیز پوشیده شود تا رطوبت سطحی پوست در اثر سرما یا وزش باد از بین نرود. به خاطر داشته باشیم که در این موارد استفاده از کرمهای مرطوب کننده باعث تشدید خشکی پوست و بدتر شدن آن می گردد. به آقایان توصیه می گردد که قبل از برنامه از اصلاح صورت خودداری نمایند چون صورت تازه اصلاح شده نسبت به عواما آسیب رسان حساس تر است.
ب) پوست دست:

این عضو نیز در صورت امکان با محافظ مکانیکی مثل دستکش پوشانده شود. توجه گردد که شستشوی مکرر دست باعث خشکی پوست می گردد و به آن آسیب می رساند بنابراین در م حیط کوهستان فقط در مواقع لزوم مثل موقع صرف غذا، دستها شسته شود . در مواردی که پوست در اثر سرما یا آفتاب خشک گردد ، وازلین یا گلیسیرین بهترین انتخاب جهت چرب کردن دست میباشد.
ج) پوست تنه:

بهتر است که هنگام پوشیدن لباس زیر که در تماس با پوست می باشد به این نکته توجه داشته باشیم که چون ممکن است د ر طول برنامه لباس زیر تعویض نشود پس همیشته قبل از برنامه استحمام کرده و لباس تمیز بپوشیم و همچنین دقت فرمایید که جنس لباس زیر نخی باشد تا پوست را کمتر تحریم نماید.
به عنوان یک توصیه کلی در نظر داشته باشید که پوست باید با ملایمت شسته شود. اقداماتی مثل کیسه کشیدن باعث از بین رفتن چربی سطحی پوست شده و آن را تحریک پذیر و آسیب پذیر می نماید پس شستشو با صابون گلیسیرین یا شامپو بدن صورت گیرد تا ضمن پاکیره شدن چربی حفاظتی پوست آسیب نبیند.
د) پوست پاها:

در انتخاب جوراب باید دقت نمود تا آن نیز نخی باشد. سعی نمایید در هر فرصت ممکن پاها را از کفش درآورده و جورابها را خارج نمایید تا تنفس سطحی پوست پا صورت گیرد. در هر محلی که عملی بود جورابها را بشوئید حتی اگر به تنهایی با آب صورت گیرد.
ه) مو وناخن:

این دو عضو که از ضمائم پوست هستند نیز به مراقبت خاص خود احتیاج دارند. موها باید قبل از برنامه شستع شده و بدون استفاده از وسایل خشک کننده حرارتی، خشک گردند. بهتر است موها در حین برنامه کوتا ه باشند تا از جذب گرد و غبار و نیز عرق اجتناب گردد. موها نیز باید در هر فرصت ممکن در معرض هوا قرار گیرند. البته باید در برنامه زمستانی وضعیت هوا را به خوبی مدنظر داشت تا برهنه کردن موها از زیر کلاه باعث سرماخوردگی نگردد.
ناخنها نیز باید قبل از هر برنامه کوتاه گردند . کوتاه کردن ناخن از آلودگی در فضای زیر آنها و نیز احتمال شکستن آنها در صورت برخورد با هر جسم سختی جلوگیری می نماید. هر چند که در سنگنوردی داشتن ناخن بلند امکان ندارد.
چشم
عضو بسیار حساس بدن نیاز به مراقبت خاص دارد. جهت اجتناب از آسیب چشم از ن ور آفتاب ، باد، گرد و غبار و . . .باید از عینک مناسب استفاده نمود. جهت محافظت از باد باید از عینکهای حفاظ دار استفاده نمد که در غیر اینصورت باد در پشت عینک پیچیده و خود اذیت کننده است .
برای حفاظت از نور آفتاب باید از عینک آفتابی مناسب که حفاظت خوبی از ماوراء بنفش داشته باشد استفاده نمود. می توان به عینکهای فتوکرومیک اشاره کرد که رنگ دانه های درون شیشه در اثر این اشعه تغییر رنگ داده و تیره می شوند و اشعه را به خود جذب می نمایند. در حین استفاده از عینک سایه در روی چشم ایجاد گردیده و مردمک گشاد می گردد و اگر عینک درجه حفاظتی خوبی نداشته باشد این گشاد شدن مردمک راه را برای ورود بیشتر اشعه های مضر باز می نماید . به عنوان آخرین نکته باید یادآور شد که عینک باید شیشه بزرگ داشته باشد تا تمام چشم را پوشش دهد.
دهان و دندان
بهداشت دهان و دندان با مسواک کردن با خمیر دندان مناسب شروع می گردد. باید توجه کرد که حداقل شبها دندانها مسواک گردند و حتماً نخ دندان استفاده گردد. چون مسواک توانایی تمیز کردن فضای بین دندانها را ندارد. همچنین بهتر است بعد از مصرف شیرینی جات دهان با اب شسته شود زیرا در حین کوهنوردی هم ترشح بزاق کمتر شده و هم میزان آب بزاق ترشح شده کمتر می باشد و توانایی تمیز کردن سطح دندانها را ندارد.
جهت حفاظت سلامت حفره های دهانی به ذکر همین نکته اکتفا می کنیم که از مصرف مواد غذایی داغ اجتناب گردد تا به پوست حساس آن اسیب نرسد.
دستگاه تنفس
بهترین راه حفاظت از دستگاه تنفس درست نفس کشیدن است. به این ترتیب که تنفس به صورت دم عمیق از بینی صورت گیرد که این نوع تنفس در برنامه های زمستانی و یا ارتفاعات اهمیت بیشتری دارد. زیرا ساختمان بینی به ترتیبی است که جریان هوا حین عبور از آن گرم می گردد و به ریه ها آسیب نمی رسد. در حین صعود که معمولاً تنفس سریع تر است هر چند مدت یکبار جهت اجتناب از انباشته شدن هوا در فضاهای ریوی که باعث غیرفعال شدن حجمی از ریه می گردد. یک بازدم شدید صورت گرفته و این هوا تخلیه گردد.
دستگاه گردش خون
جهت حفاظت سلامت این ارگان باید در طی برنامه های دراز مدت تمرینی و ورزشی سعی در افزایش بازدهی و نیز توان کاری آن گردیم تا در حین فعالیت های کوهنوردی که جزء فعالیتهای سنگین ورزشی طبقه بندی می گردد، دچار مشکل و افزایش بار وارده به آن نگردیم.
دستگاه ادراری
کلیه ها که وظیفه تصفیه خون از مواد زائد را دارند جهت سلامت به آب و مایعات نیاز دارند تا بتوانند وظایف محوله را بخوبی انجام دهند. به همین علت باید در هر فرصتی جهت نوشیدن مایعات استفاده نماییم تا فعالیت این دستگاه به خوبی صورت گیرد و همچنین باید در ادرار حاصله را در اولین فرصت تخلیه نمود تا از انباشته شدن آن مثانه کم هم باعث و هم باعث ته نشین شدن ذرات آن می گردد اجتناب شود. البته در برنامه هایی که منابع اب کمی در اختیار داریم با مصرف متعادل اب می توان کلیه ها را به شرایط عادت داد.

دستگاه گوارش

دومین عضو بزرگ بدن انرژی مورد نیاز فعالیت بدن را تامین می نماید. پس حفظ سلامت آن طی انجام برنامه از هر حیث مهم می باشد. نظر به اینکه عضو اجزای مختلف دارد هر کدام جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند.
دهان: قبلاً به نکات بهداشتی دهان اشاره گردیده است.
معده

جهت حفظ سلامت معده ابتدا باید غذا خوب جویده شود تا به قطعات کوچکتر تبدیل گردد و جهت هضم آماده شود. همچنین جهت فعالیت مناسب معده باید همراه غذا نوشیدنی (آب، نوشابه و .. .) مصرف نگردد.
غذا در دفعات جدا از هم مصرف شود تا از متسع شدن معده با مصرف زیاد و نگهانی مواد غذایی اجتناب شود. بهتر است تا گرسنه نشده ایم غذا نخوریم و البته در کوهنوردی اغلب اوقات شرایط ، زمان غذا خوردن را برای ما تعیین می کند. پس بنا به توصیه بزرگان این رشته در هر فرصتی به میزان مناسب غذا بخورید.
روده ها

راز حفظ سلامت روده تخلیه کردن آنها می باشد. به ترتیبی که به محض احساس دفع جهت تخلیه روده ها اقدام گردد. مصرف مواد غذایی فیبر دار مثل حبوبات، میوه و سبزیجات باعث تسریع و تسهیل در حرکات روده ها می گردند.
 

<< روز سوم

New Page 2

فهرست الفبایی غارهای ایران - فهرست استانی غارهای ایران - آموزش غارنوردی - غارهای جهان - اخبار - مقالات - گزارشات - لینکها - گالری -  ثبت غار

فعالان غارنوردی ایران - غار - دسته بندی غارها - تاریخچه غارنوردی ایران - حفاظت از غارها - داستانها و باورها - گوناگون - غارهای ثبت شده

صفحه اصلی - نقشه های غارها - واژگان و نمادها - درباره سایت - تماس با سایت - جستجو  - نظرات - نقشه سایت - English

 

استفاده از اطلاعات مندرج در سایت، تنها با ذکر منبع (نام سایت - سایت غارهای ایران - و برقراری لینک به همان صفحه) مجاز است

Copyright © 2004, Iran Caves, All rights reserved.