Iran Caves
 
   

 

 

تاریخ :  03/02/1391

تنها 9 غار تاریخی تعیین حریم شده است!

649 غار تاریخی در ایران شناسایی و در فهرست ملی ثبت شده و از این تعداد تنها 9 غار توانسته شانس تعیین عرصه و حریم را پیدا کند. غار اشکفت گاوی که اتفاقا ثبت ملی بود درحالی توسط دستگاه‌های سنگ‌شکن فروریخت که غار راشک نیز پیش از کاوش توسط افراد محلی با نصب در قفل و زنجیر از آن به‌عنوان محل نگهداری گوسفندان استفاده می‌‌شد. باستان‌شناسان و کارشناسان معتقدند وضعیت تاریک و روبه‌افول محوطه‌ها و غارهای تاریخی نیاز به اقدامات اجرایی و عملیاتی کردن طرح‌های فرهنگی دارد چراکه در این شرایط نابسامان ثبت و تعیین حریم اثر هم دردی را دوا نمی‌کند.

به‌گزارش CHN، موریانه‌ها به جان پایه‌ها و ستون‌های سازمان‌ میراث‌فرهنگی افتاده‌اند. دیگر همه می‌دانیم، متولی حفاظت از میراث‌کشور نه توانی برای حفاظت دارد نه قدرتی برای پیشگیری از اقدامات تخریب‌گرایانه. سالهاست واژه کلیشه‌ای فرهنگسازی در رسانه‌ها و محافل مختلف علمی مطرح می‌شود بدون آنکه در راستای این گفته اقدامی در خور صورت بگیرد. محوطه‌ها و غارهای تاریخی یکی پس از دیگری از بین می‌روند و گویا از دست هیچکس هم کاری ساخته نیست. مسئول پژوهشکده باستان‌شناسی پاسخ نمی‌دهد. معاونت میراث‌فرهنگی انکار می‌کند و کارشناسان نبود بودجه را علت اصلی برمی‌شمرند و چنین می‌شود که مرده ریگ‌های ایران توسط حرف‌ها و ذهن‌های الاکلنگی کلنگ می‌خورد.

حامد وحدتی نسب، باستان‌شناس و دیرینه‌شناس که سرپرستی چندین فصل کاوش در غار‌های تاریخی کومیشان و راشک را به‌عهده داشته است در رابطه با وضعیت فعلی غارهای تاریخی به CHN چنین می‌گوید: اینکه چرا از 649 غار تاریخی 9 غار تعیین حریم شده مسئله‌ای است که باید مسئولان پیگیری و به‌ آن بپردازند اما دررابطه با اتفاقات شومی که برای مهمترین غارهای تاریخی ایران از جمله اشکفت گاوی و ده‌ها محوطه دیگر می‌افتد درواقع نشان می‌دهد که ثبت یک محوطه لزوما به‌معنای حفظ آن‌ و ملاک میزان آسیب نیست هر چند که ثبت و تعیین حریم اثر به‌لحاظ پیگیری حقوقی می‌تواند راه‌گشا و نجات بخش باشد.

وی با اشاره به اینکه بخشی از تخریب‌ محوطه‌ها و غارهای تاریخی به تخریب‌های نا‌آگاهانه افراد محلی برمی‌گردد ادامه می‌دهد: طی کاوش‌هایی که در محوطه‌های مختلف داشته‌ام متوجه شدم که بسیاری از تخریب‌ها به‌صورت ناآگاهانه توسط افراد محلی انجام می‌گیرد چراکه به‌ندرت پیش می‌آید افراد غریبه با دستگاه‌گنج‌یاب به سراغ اماکن تاریخی بروند علت این مسئله هم به نبود شناخت و احساس گسست بین افراد محلی و گذشتگانی که در آنجا مدفون هستند برمی‌گردد. زمانی‌که برای کاوش به‌ غار راشک رفتیم. غار توسط یک فرد محلی تصاحب و قفل شده بود! درحالی‌که غار جزو منابع طبیعی است و اگر ثبت شده باشد زیرنظر میراث‌فرهنگی است.

ارتقا سیستم انگیزشی در افراد محلی، تخریب‌ها را کاهش می‌دهد

به‌ اعتقاد وی، با اینکه سالهاست از واژه کلیشه‌ای فرهنگسازی استفاده می‌کنیم اما تاکنون شاهد اجرای آن نبوده‌ایم اما با این وجود ناگزیر به فرهنگسازی هستیم چراکه جز این راه دیگری وجود ندارد. نه میراث‌فرهنگی بودجه و نیرویی برای استقرار دکل‌های حفاظتی بر سر هر اثر تاریخی دارد نه اصلا چنین چیزی در دنیا مرسوم است. در نقاط مختلف دنیا، افراد محلی به صورت داوطلبانه به حفظ و نگهداری آثاری می‌پردازندکه در محدوده و منطقه‌شان قرار دارد.

سازمان‌میراث‌فرهنگی با بازدیدهای فصلی که از محوطه‌ها و آثارتاریخی به‌عمل می‌آورد می‌تواند با کمک دستگاه‌های مختلف با در نظر گرفتن یکسری تسهیلات برای روستاها افراد محلی را به حفاظت از آثار تاریخی ترغیب کند. این سازمان متولی با استفاده از تصویب و عملیاتی کردن چنین طرحی میزان پاسداری از مواریث فرهنگی را افزایش می‌دهد.

وحدتی نسب، باستان‌شناس دوره پارینه سنگی معتقد است بهترین راهکار اینست که محوطه‌ها در وهله اول شناسایی و در مرحله بعد متولیان میراث‌فرهنگی با آموزش به افراد محلی سعی کنند این افراد را با گذشتگان‌‌شان پیوند دهند. در این میان دستگاه‌های دولتی با همکاری نمایند‌گان می‌توانند به‌خاطر حفظ و نگهداری محلی‌ها از میراث خود یکسری تسهیلات پرداخت کنند تا سیستم تشویقی باعث ارتقا فعالیت‌های آن‌ها درحفظ و نگهداری آثار شود.

درحال‌حاضر تعیین عرصه و حریم غار به دلیل برخورداری از پوشش و حفاظتی عرصه زیادی را در بر نمی‌گیرد.. ساخت و سازها و عملیات صنعتی در نزدیکی غارها باعث شده بخشی از غارها به‌واسطه شکستن سنگ‌ و لرزش زمین از بین‌ برود. دراینباره وحدتی نسب می‌افزاید: از آنجایی که فضای غار مسدود است تولیدات شیمیایی نزدیک غار منجر به گازهای شیمیایی و تخریب غار و گاها از بین رفتن نقاشی‌های دیواری شود.

هم اکنون 9 غار تاریخی در سراسر کشور تعیین حریم شده که این ثبت و تعیین حریم آن ها به سال 1380 برمی گردد. غار کرفتو در دیواندره کردستان در سال 1378 تبت و با شماره 1/1-856 تعیین حریم و ابلاغ شده است. غار شکارچیان و غار مرخل و همچنین غارهای مرآفتاب در سال 1380 به دلیل ثبت جهانی بیستون ثبت و تعیین حریم شده اند. غار کوگان در خرم آباد با شماره 2660 در سال 1378 به ثبت رسیده و در سال 1380 تعیین حریم و ابلاغ صورت گرفته است. در خرم آباد غار کنجی با شماره 4143 در 1380 به ثبت رسیده و در سال 1382 تعیین حریم و ابلاغ شده است. این درحالی است که غار هوتو در بهشهر با شماره 746 در سال 1346 ثبت و در سال 1355 تعیین حریم و ابلاغ شده است و غاراشکفت گاوی با شماره 4144 درسال 1380 به ثبت رسید و در سال 1382 تعیین حریم آن تصویب و ابلاغ شده است. اما با وجود تعیین حریم غارهای تاریخی باز هم وضعیت آن ها نابسامان و آشفته است.



با سپاس فراوان از استاد ارجمند جناب آقای دکتر سپهری




غار اشکفت گاوی زير تيغ دستگاه‌های سنگ شکن

غار اشکفت گاوی زير تيغ دستگاه‌های سنگ شکن

 

برای ارسال نظر خود در مورد این خبر، از فرم زیر استفاده فرمایید، نظر شما پس از تایید، نمایش داده خواهد شد.

 

پر کردن موارد ستاره دار الزامی است.
* نام : 
ایمیل : 
سایت : 
* نظر : 
* کد : 

لطفا کد را وارد کنید

پس از ارسال نظر، با مراجعه به همین بخش و مشاهده پیام، از ارسال موفق نظر خود مطمئن شوید، با تشکر

 
 

 

New Page 2

فهرست الفبایی غارهای ایران - فهرست استانی غارهای ایران - آموزش غارنوردی - غارهای جهان - اخبار - مقالات - گزارشات - لینکها - گالری -  ثبت غار

فعالان غارنوردی ایران - غار - دسته بندی غارها - تاریخچه غارنوردی ایران - حفاظت از غارها - داستانها و باورها - گوناگون - غارهای ثبت شده

صفحه اصلی - نقشه های غارها - واژگان و نمادها - درباره سایت - تماس با سایت - جستجو  - نظرات - نقشه سایت - English

 

استفاده از اطلاعات مندرج در سایت، تنها با ذکر منبع (نام سایت - سایت غارهای ایران - و برقراری لینک به همان صفحه) مجاز است

Copyright © 2004, Iran Caves, All rights reserved.